فیزیوتراپی- فیزیوتراپیست (شهرستان آمل)

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

مروری بر آناتومی سیستم عصبی، عضلانی و اسکلتی ازطریق تصاویر

سایت دانشگاه علوم پزشکی تهران

برچسب‌ها: گرانولوم, سارکوئیدوز, علل سارکوئیدوز, سارکوئیدوز چیست

+ نوشته شده در یکشنبه بیست و سوم بهمن ۱۳۹۰ ساعت 13:5 توسط فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار |

دیابت، اختلالات قلبی-عروقی، سکته مغزی

دیابت بیماریی است كه در آن، بدن قادر به تولید انسولین و یا استفاده مناسب از این ماده نیست. دیابت یا بیماری قند، به مجموعه ای از اختلالات اطلاق می شود که باعث می گردد سلول های بدن نتوانند به نحو مناسب از کربوهیدرات ها به عنوان یک ماده غذایی اساسی استفاده نمایند، که نتیجه آن افزایش میزان قند خون است.

دیابت می تواند منجربه آسیب قلب و عروق، کلیه، اعصاب محیطی، سیستم عصبی خودکار (سمپاتیک و پاراسمپاتیک) گردد. در گروهی از بیماران ممکن است عفونت ادراری و زخم پاها ایجاد گردد. بعضی از بیماران حس پاهای خود را از دست می دهند و درنتیجه در خطر آسیب به این نواحی قرار دارند.

زخم پا در بیماران دیابتی نتیجه ترکیب سه عامل زیر است:

*نوروپاتی حسی

*نوروپاتی حرکتی

*نارسایی شریانی

دیابت عامل سکته های قلبی بدون درد است. انواع اختلالات سیستم خودکار (اتونوم) در بیماران دیابتی ایجاد می گردند که که ممکن است هر قسمتی از زنجیره سمپاتیک یا پاراسمپاتیک را درگیر کنند.

بسیاری از قطع عضو (آمپوتاسیون)ها به علت این بیماری انجام می شود. 50 الی 70 درصد قطع عضوهای غیر ضربه ای مربوط به اندام های تحتانی در بیماران دیابتی اتفاق می افتد. همچنین بیماران دیابتی در خطر افسردگی نیز قرار دارند که این خود می تواند بر شدت بیماری آنها بیفزاید.

انواع دیابت

دیابت نوع 1: در این نوع دیابت بدن قادر به تولید هورمون انسولین نیست. این هورمون، همانطور که ذکر شد ورود گلوكز به سلول ها و سوختش را تسهیل می كند. دیابت نوع یک، یک بیماری اتوایمون (خود ایمنی) بوده که معمولا پس از ابتلا به بیماری های ویروسی و یا عفونت های باکتریایی که در طی آن، سیستم ایمنی بدن سلول های ترشح کننده انسولین را مورد حمله قرار می دهد، ایجاد می شود. دیابت نوع یك از شیوع بالایی برخوردار نیست و تنها حدود 5 تا 10 درصد دیابتی‌ها را تشكیل می‌دهد.

دیابت نوع 2: این بیماری در اثر مقاومت به انسولین ایجاد می گردد (شرایطی كه بدن قادر به استفاده ی مناسب از انسولین نمی باشد). در این بیماران حداقل در مراحل اولیه، انسولین به میزان کافی در بدن وجود دارد، ولی در سطح سلولی نقش خود را به خوبی ایفا نمی کند. اگرچه علل دقیق مقاومت به انسولین به طور کامل شناخته شده نیست، ولی شیوه زندگی نادرست اعم از تغذیه ناسالم ، عدم تحرک بدنی و به دنبال آن چاقی شکمی که با تجمع بیش از حد بافت چربی در بین احشاء همراه می باشد، نقش اساسی در ایجاد حالت پره دیابت و یا عدم تحمل گلوکز و نیز ابتلا به دیابت نوع دوم ایفا می نماید. اغلب بیماران دیابتی (بیش از 90 درصد)، دیابت نوع 2 دارند.

دیابت بارداری: در دوران بارداری با ترشح هورمون هایی که از جفت برای نگهداری جنین در رحم ترشح می شود، مقاومت به انسولین افزایش می یابد. گفته می شود که در سه ماهه دوم و سوم بارداری با بزرگ شدن جفت و افزایش ترشح هورمون های مترشحه از جفت، این مقاومت به انسولین افزایش یافته و در مواردی از سطح ظرفیت ترشحی لوزالمعده بیشتر می شود که در نهایت باعث افزایش قند خون می گردد. اهمیت دیابت بارداری، علاوه بر سلامت مادر و جنین آن است که 5 تا 10 درصد زنانی كه دیابت بارداری دارند، بلافاصله بعد از بارداری به دیابت (معمولا دیابت نوع 2) مبتلا می شوند.

پره دیابت: زمانی كه قند خون فرد از حد طبیعی بیشتر باشد، اما به میزانی بالا نباشد كه فرد به دیابت نوع 2 مبتلا باشد، فرد پره دیابت و یا دچار عدم تحمل گلوکز خواهد بود.

ارتباط دیابت با اختلالات قلبی-عروقی

مهمترين علت پيدايش بيماري هاي قلبي- عروقي، تصلب شرايين است. تصلب شرايين سبب مي شود كه سرخرگ هاي گوناگوني كه به سمت هاي مختلف بدن خون مي‏رسانند، به تدريج سخت و تنگ گردند و توانايي آنها براي انتقال اكسيژن و مواد غذايي به سلول هاي بدن كاهش يابد. عواملي هستند كه موجب سريعتر شدن تصلب شرايين مي گردند و در صورت وجود آنها احتمال پيدايش بيماري قلبي- عروقي افزايش پيدا مي كند. براي پيشگيري از پيدايش بيماري‏هاي قلبي- عروقي و مرگ و مير و ناتواني ناشي از آنها، بايد اين عوامل خطر را بشناسيد و به توصيه‏هاي پزشكي توجه نماييد.

شایع ترین علت بروز بیماری قلبی و اختلالات عروقی مغز و اندام ها در یک فرد دیابتی ، سخت شدن شریان ها (سرخرگ ها) یا آترواسکلروزیس است، که این امر ناشی از تجمع کلسترول در رگ هایی است که مسوول رساندن غذا و اکسیژن به قلب، مغز و نواحی دیگر هستند.

عوامل خطر

عوامل خطر براي بيماري هاي قلب و عروق عبارتنداز:

سن بالا، جنس مذكر، سابقه خانوادگي بيماري قلبي زودرس، فشار خون بالا، افزايش چربي خون به ويژه كلسترول)، ديابت قندي، سيگار كشيدن، چاقي، كم تحركي (انجام ندادن فعاليت هاي بدني) و اختلال در انعقاد خون.

با توجه به اينكه ديابت از عوامل خطر بيماري هاي قلبي-عروقي است و معمولاٌ با عوامل خطر ديگر همراهي دارد، مبتلايان به ديابت بايد بيش از ديگران مراقب سلامت قلب و عروق خود باشند. پژوهشهاي فراوان پزشكي نيز نشان داده اند كه عوامل خطر قلبي- عروقي در مبتلايان به ديابت نوع 2 شايعتر هستند.

انواع بيماري هاي قلبي- عروقي

• بيماري هاي كرونري قلب
• حوادث عروقي مغز
• بيماري رگهاي محيطي

بيماريهاي كرونري قلب

قلب يك پمپ عضلاني به اندازة مشت گره كرده انسان است كه در هر دقيقه به طور متوسط 60 تا 100 بار مي تپد و خون را در بدن به گردش در مي آورد. گردش خون سبب مي‏شود كه اكسيژن و مواد غذايي به اندام هاي بدن برسد و مواد زائد ناشي از فعاليت سلول ها نيز دفع گردد. عضله قلب هم از اين قاعده مستثني نيست و بايد خونرساني مناسب داشته باشد تا اين كار حياتي خود را به درستي انجام دهد. خونرساني به عضله قلب توسط رگ هايي موسوم به «سرخرگ هاي كرونر» صورت مي گيرد. رسيدن خون به قلب و ميزان فعاليت عضله قلب تا حدي مشابه وضعيت عرضه و تقاضا است؛ هرچه قلب فعاليت بيشتري داشته باشد (مثلاٌ هنگام فعالت‏هاي سنگين بدني يا اضطراب و تنش)، به خون بيشتري احتياج خواهد داشت. سرخرگ‏هاي كرونر بايد بتوانند اين افزايش نياز را تأمين كنند و گرنه سلولهاي عضله قلب با مشكل روبرو خواهند شد.

تصلب شرايين و همچنين پيدايش لخته درون رگ‏هاي كرونر سبب مي شود كه خونرساني به سلول هاي عضله قلب كاهش يابد. در نتيجة كمبود اكسيژن و مواد غذايي و انباشت مواد زائد در عضله قلب، دردي پديد مي آيد كه به «درد قلبي» يا «آنژين صدري» معروف است.

اگر سرخرگ كرونر به طور كامل (به وسيله تنگي شديد يا لخته خون) بسته شود، سلول‏هاي قلبي مربوط به حوزه آن سرخرگ خواهند مرد كه به اين وضعيت «انفاركتوس قلبي» مي‏گويند. گاهي نيز در اثر اختلال شديد و گسترده در كاركرد عضله قلب، مرگ ناگهاني رخ مي دهد.

سکته خاموش (SILENT MI )

"سکته خاموش" اصطلاحی است که پزشکان برای سکته قلبی در بیماران دیابتی به کار می‌برند. "سکته قلبی خاموش"، گاهی به سرعت به نارسایی قلبی (بطن چپ) منجر می‌شود و بدون اینکه مریض، دردی احساس کند می‌میرد. بنابراین اطرافیان بیمار تصور می‌کنند قلب او سالم بوده و به علت دیگری فوت کرده است!

در بسیاری از موارد دیابت و به ندرت در بیماری های منتشر التهابی عروق کوچک، ضایعه موجود در شریان های کرونر به رگ های بسیار ریز محدود شده و درنتیجه در آنژیوگرافی مشخص نمی شود.

نشانه‏هاي مهم بيماري قلبي:

1- درد قفسه سينه: اين درد كوبنده يا فشارنده در ناحيه پشت جناغ سينه احساس مي شود و ممكن است به گردن، دستها، پشت و يا شكم هم انتشار يابد. آنژين صدري اغلب هنگام كارهاي بدني يا فشارهاي روحي و رواني كه فعاليت قلب افزايش پيدا مي كند، بروز مي‏نمايد و معمولاٌ با استراحت يا مصرف نيتروگليسرين زيرزباني تسكين مي يابد. اگر درد با استراحت يا چندين دقيقه پس از مصرف قرص ير زباني بهبود نيافت و به ويژه اگر همراه با تنگي نفس، تهوع و تعرق شديد بود، ممكن است نشانه انفاركتوس قلبي باشد. به دليل اختلال در اعصاب محيطي، شدت نشانه هاي بيماري قلبي در افراد ديابتي ممكن است كمتر از ميزان مورد انتظار باشد (انفاركتوس بي سروصدا)؛ از اين رو شما كه به بيماري ديابت مبتلا هستيد بايد بيشتر متوجه چنين نشانه هايي باشيد و به موقع به پزشك مراجعه كنيد. البته به ياد داشته باشيد كه دردهاي قفسه سينه فقط نشانه بيماري قلبي نيستند و ممكن است مثلاٌ در اثر بيماري هاي گوارشي يا ريوي نيز پديد آيند.

2- تنگي نفس: احساس تنگي نفس مي تواند از نشانه هاي بيماري كرونري قلب باشد گرجه در بسياري از بيماري هاي تنفسي و... نيز اين حالت پديد مي آيد.
3- تپش قلب: در اين وضعيت، فرد به طور ناراحت كننده اي ضربان قلب خود را احساس مي‏كند. تپش قلب در حالت هاي اضطرابي و برخي بيماري هاي ديگر قلبي نيز ممكن است پديد آيد.
4- خير يا ادم: در مراحل پيشرفته تر بيماري قلبي (نارسايي قلب) كه كاركرد پمپ اشكال پيدا مي كند، مايع موجود در بافت هاي بدن (به ويژه بخشهاي پاييني بدن مثل قوزك پاها) به طور كامل تخليه نمي شود و در زير جلد انباشته مي گردد. البته خير يا ادم در نتيجه بيماري هاي واريسي پاها، بيماري كبد، اختلالات كليوي و... نيز ممكن است پديد آيد.

حوادث عروقي مغز (سكته مغزي)

هنگامي كه رگهاي تغذيه كننده مغز به شدت آسيب ببينند، خون به سلول هاي مغزي نمي‏رسد و آنها دچار مرگ خواهند شد كه به اين حالت «انفاركتوس مغزي» مي‏گويند. سكته مغزي هم در اثر تنگي و بسته شدن رگ هاي مغز پديد مي آيد و هم به دنبال پاره شدن و خونريزي رگهاي مغز. مهم ترين عامل خطر براي حوادث عروقي مغز افزايش فشار خون (پرفشاري خون) است.

خطر سكته مغزي در مبتلايان به ديابت كه فشار خون بالا هم دارند، دو برابر افرادي است كه تنها به پرفشاري خون دچار هستند. اين مسأله اهميت كنترل فشار خون در بيماري ديابت را آشكارتر مي سازد. نشانه هاي حوادث عروقي مغز بسته به اينكه كدام قسمت مغز اختلال خونرساني پيدا كند، بسيار گوناگون هستند. كرختي يا ضعف حركتي شديد (فلج) در يك نيمه بدن و نابينايي يا تاري ديد زودگذر يك چشم از جمله نشانه هاي حوادث عروقي مغز مي باشند.
بيماري رگهاي محيطي

منظور از بيماري رگهاي محيطي بيماريهايي است كه عروق بيرون از قلب و مغز را گرفتار مي كنند. اين بيماريها معمولاٌ در نتيجه تنگ شدن رگهايي كه خون را به پاها و دستها مي‏رسانند، پديد مي آيند. كاهش خونرساني به پاها سبب دو نوع عارضه مي شود:

1- قنقار يا ياگانگرن: مرگ بافتي در اثر نرسيدن خون به اندامها كه در نهايت به قطع آن عضو مي انجامد.
2- لنگش متناوب: به علت تصلب شرايين خونرساني كنندة پاها، پس از مدتي راه رفتن درد شديدي معمولاٌ در عضلات پشت ساق پا به وجود مي‏آيد.

به طور كلي احتمال اينكه مبتلايان به ديابت نياز به قطع قسمتي از پاهايشان پيدا كنند، 15 تا 40 برابر جمعيت جامعه است. بنابراين پايبندي به توصيه هاي مربوط به پيشگيري از بيماري‏هاي قلبي- عروقي و نيز رعايت اصول مراقبت از پاها، براي افراد ديابتي بسيار اهميت دارد.

اصول پيشگيري از بيماري هاي قلب و عروق در افراد ديابتي

1- چربي (به ويژه كلسترول) خون خود را كاهش دهيد.

كلسترول كه نوعي چربي است، در پيدايش و گسترش تصلب شرايين نقش مهمي دارد زيرا مي تواند در ديوارة رگها رسوب كند و همراه با عوامل ديگر به تنگي و بسته شدن سرخرگ‏ها بينجامد.
كلسترول دونوع مهم دارد: يكي كلسترول «بد» (LDL) كه موجب بسته شدن رگها و بيماري قلبي-عروقي مي شود و دوم كلسترول «خوب» (HDL) كه كلسترول اضافي بدن را از بافتها خارج مي كند و خطر بيماري قلبي را مي كاهد. نوعي از كلسترول كه بايد غلظت كمي در خون داشته باشد، همان نوع «بد» يا LDL است.
شما مي توانيد با پرهيز از مصرف غذاهاي پرچربي و رعايت توصيه هاي پزشكتان، چربي خون خود را در سطح مناسب نگه داريد.
2- فشار خون خود را كنترل كنيد
فشار خون بالا افزون بر اينكه فشار بيشتري بر قلب وارد مي سازد و نياز آن به خون را افزايش مي دهد، روند تصلب شرايين را هم تسريع مي كند و سبب آسيب اندامهاي گوناگون بدن مي گردد.
3- وزن خود را به حد مناسب برسانيد
چاقي عامل خطر مهمي براي افزايش فشار خون است. همچنين چاقي يا اضافه وزن موجب افزايش مقاومت سلول هاي بدن نسبت به انسولين مي شود. شما بايد زير نظر يك پزشك يا متخصص تغذيه وزن بدنتان را به ميزان متناسب باقد، جنس و سن خود برسانيد.
4- سيگار نكشيد
استعمال دخانيات سبب افزايش ضربان قلب و در نتيجه كار قلب مي شود و فشار خون را هم بالا مي برد. همچنين سيگار بر اثر روي عوامل انعقادي و نيز غليظ كردن خون احتمال تشكيل لخته و بسته شدن سرخرگ ها را افزايش مي دهد. افزون براين، سيگار با اثر بر رگهاي كوچك، خونرساني به بخش هاي انتهايي اندام ها (به ويژه پاها) را مختل مي كند و اين عارضه در افراد ديابتي كه گرفتاري اعصاب محيطي نيز دارند، بسيار مهم است و خطر قطع عضو را باز هم افزايش مي دهد. اين آثار جداي از سرطان زايي سيگار است كه موجب ناتواني و مرگ خواهد شد. امروزه سيگار مهم ترين علت قابل پيشگيري سرطان بشمار مي آيد.
5-قند خون خود را كنترل كنيد
كنترل دقيق قند خون، هم به طور مستقيم و هم به طور غيرمستقيم، نقش مهمي در پيشگيري از بيماريهاي عروقي مي تواند داشته باشد.
6-فعاليت ورزشي منظم داشته باشيد
پژوهش‏هاي پزشكي نشان داده اند كه داشتن يك زندگي كم تحرك (از نظر بدني)، صرف نظر از عوامل خطر ديگر، احتمال ديابت، چاقي و بيماري كرونري قلب را افزايش مي دهد. پياده‏روي، دوچرخه سواري، تنيس روي ميز، باغباني و دويدن آرام فعاليتهاي بدني هستند كه اثر مفيدي بر تندرستي شما خواهند داشت. توصيه مي شود كه روزانه 30 دقيقه به فعاليت بدني بپردازيد، مي توانيد اين ميزان فعاليت را در سه دوره 10 دقيقه اي (بافاصله) نيز انجام دهيد.

منابع:

سایت تبیان

■هاشمی کهن‌زاد، شهریار. ترجمه تفسیر پاتوفیزیولوژیک درد "سیریل مک براید" و "رابرت بلک لا". چاپ دوم. نشر دانش امروز.

■میرزاده، صادق و همکاران. مبانی طب داخلی سسیل. چاپ دوم. نشر اشتیاق

طبقه بندی مطالب وبلاگ فیزیوتراپی

مقالات قلب و عروق (شامل مفاهیم، اختلالات و مقاله های آموزشی)

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

مقالات روماتولوژی (شامل اصطلاحات،اختلالات و بیماریهای روماتیسمی و روماتیسم خارج مفصلی)

مروری بر آناتومی سیستم عصبی، عضلانی و اسکلتی ازطریق تصاویر

برچسب‌ها: دیابت, سکته خاموش, بیماری های قلب و عروق, تصلب شرایین

+ نوشته شده در پنجشنبه بیستم بهمن ۱۳۹۰ ساعت 2:10 توسط فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار |

درد کوکسیکس

درد دنبالچه

درد کوکسیکس

کوکسیدینی

درد دنبالچه از مشکلات شایع و آزار دهنده ستون مهره است. درد دنبالچه در پایین ترین قسمت ستون مهره و زیر باسن احساس میشود و موجب اشکال در نشستن بیمار میشود.

آناتومی

دنبالچه یا Coccyx در انتهای پایینی ستون مهره قرار دارد و معادل دم در حیوانات است به همین خاطر به آن دنبالچه میگویند. این قسمت از ستون مهره از 5-3 مهره تشکیل شده که پشت سر هم قرار گرفته اند. بین آنها دیسک بین مهره ای قرار دارد و روی هم یک شکل مثلتی را ایجاد میکنند.

در اغلب اوقات تعدادی از این مهره ها به هم چسبیده و یک مهره را تشکیل میدهند. شکل و اندازه دنبالچه در افراد مختلف با یکدیگر متفاوت است بطوریکه ممکن است دنبالچه یک نفر از نظر اندازه 3-2 برابر دنبالچه دیگری باشد. در کسانی که دنبالچه بزرگتری دارند احتمال دردناک شدن آن بیشتر است. امتداد طولی دنبالچه دقیقا در امتداد ستون مهره نیست و معمولا به سمت جلو متمایل است. در موقع راه رفتن و خم شدن به جلو دنبالچه نسبت به بقیه ستون مهره حرکت نمیکند ولی در موقع نشستن بر اثر فشار محل نشستن، دنبالچه حدود 20 درجه به جلو خم میشود.

علائم درد دنبالچه

علامت مشخصه کوکسیدینی Coccydynia، درد دنبالچه موقع فشار مستقیم روی آن است مثلا موقعی که بیمار روی محل سفتی مینشیند دچار درد روی دنبالچه میشود. این درد معمولا با ایستادن و راه رفتن کاهش میابد. علائم دیگر عبارتند از

درد شدید و ناگهانی وقتی بیمار از حالت نشسته بلند میشود. منشا این درد به علت عملکرد عضلاتی است که به دنبالچه چسبیده اند و موقع برخاستن منقبض شده و دنبالچه را حرکت میدهند.

گاهی اوقات بیمار بر اثر نشستن روی محل سفت درد ندارد و درد در موقع نشستن روی محل نرم بوجود میاید. در این بیماران دنبالچه قابلیت تحرک زیادی دارد. در حالت معمول در هنگام نشستن روی زمین، تماس زمین با دو استخوان در دو طرف و زیر لگن به نام ایسکیوم است. در موقع نشستن روی محل نرم، به عوض اینکه نیروی از محل نشستن مستقیما به لگن خاصره وارد شود به دنبالچه وارد میشود و اگر دنبالچه فرد قابلیت حرکت زیاد داشته باشد بر اثر فشار محل نشستن حرکت کرده و این حرکت موجب درد میشود.

درد در موقع اجابت مزاج

وقتی بیمار در حالت نشسته به پشت لم میدهد درد بیشتر میشود و بیمار ترجیح میدهد در موقع نشستن بیشتر به جلو خم شود. علت اینست که موقع لم دادن به عقب فشار بیشتری به استخوان دنبالچه وارد میشود.

درد عمقی که ممکن است همیشه در ناحیه دنبالچه احساس شود.

فشار با انگشت به ناحیه دنبالچه دردناک است.

درد ممکن است به ران ها تیر بکشد

درد ممکن است در حین عادت ماهانه افزایش یابد

ممکن است فرد احساس کند محل نشستن وی ناپایدار است.

اگر بیماری مدت طولانی ادامه یابد بیمار ممکن است به علت ترس از نشستن و به علت ایستادن طولانی دچار درد در کف پاها شود. بیمار ممکن است به علت بد نشستن روی صندلی ( برای کاهش دادن درد دنبالچه) دچار کمر درد شود. کم خوابی و اضطراب و افسردگی هم میتواند از عوارض ابتلا دراز مدت به این بیماری باشد.

علت درد دنبالچه چیست

علت بسیاری از درد های دنبالچه نامعلوم است. بندرت ممکن است این درد به علت ضربه ( مانند زمین خوردن یا زایمان)، تحرک زیاد دنبالچه بوده و در موارد نادر عفونت، تومور یا شکستگی علت آن باشد. شیوع درد دنبالچه در زنان پنج برابر مردان است که به علت تفاوت شکل استخوان بندی لگن بین زنان و مردان میباشد.

دنبالچه ناپایدار و یا در رفته

جابجایی دنبالچه در تصویر سمت
راست دیده میشود

این شایع ترین علت درد دنبالچه بوده و نیمی از موارد را تشکیل میدهد. در این بیماران دنبالچه نسبت به استخوان بالای آن یعنی استخوان خاجی یا ساکروم حرکت زیادی دارد و یا گاهی اوقات ممکن است کلا نسبت به استخوان ساکروم تغییر محل داده و جابجا شده باشد. به عبارت دیگر دررفته باشد. گاهی هم این جابجایی و در رفتگی در هر بار نشستن اتفاق میفتد. این وضعیت معمولا به دنبال ضربه به دنبالچه ایجاد میشود مانند زمین خوردن در حین راه رفتن و افتادن بر روی باسن، زمین خوردن در حین پایین آمدن از پله و افتادن روی پله پایینی، زمین خوردن در حین بازی ماندد اسکیت کردن.

گاهی اوقات جابجا شدن دنبالچه در حین فشار هایی که در حین زایمان به این استخوان وارد میشود ایجاد میگردد. در حین عبور بچه از کانال زایمانی، سر بچه به استخوان دنبالچه فشار وارد میکند که میتواند موجب جابجا شدن آن شود. در تمام موارد گفته شده به علت کشش زیادی که به دیسک بین دنبالچه و استخوان بالایی آن یعنی ساکروم وارد میشود و یا به علت کشش زیادی که به رباط های بین استخوان خاجی و استخوان ساکروم وارد میشود التهاب ایجاد شده و این التهاب موجب درد میشود.
783 2
جابجایی دنبالچه در تصویر سمت راست دیده میشود

احتمال شکسته شدن دنبالچه به دنبال ضربه بسیار کم است و تشخیص شکستگی دنبالچه در اغلب موارد غلط است. دنبالچه بطور طبیعی از چند تکه تشکیل شده و ممکن است این چند تکه بودن به اشتباه شکستگی تعبیر شود. در کسانی که با بلند شدن از حالت نشسته دچار در ناگهانی میشوند و یا در کسانی که درد آنها بدنبال زمین خوردن یا زایمان ایجاد شده است احتمال بیشتری دارد که علت درد، جابجایی یا ناپایداری دنبالچه باشد. تشخیص این حالات با مقایسه رادیوگرافی ساده بیمار در حالت ایستاده و نشسته است.

برجستگی استخوانی زیر دنبالچه

برجستگی استخوانی در زیر دنبالچه

در 15 درصد موارد درد دنبالچه به علت یک برجستگی استخوانی در زیر و پشت مهره های پایینی آن است. این برجستگی استخوانی معمولا از روی پوست لمس میشود. تشخیص آن معمولا با بررسی دنبالچه به توسط ام آر آی داده میشود. گاهی اوقات پوست روی این برجستگی استخوانی کمی فرو رفته است.

دنبالچه کج یا دراز

در کسانی که دنبالچه آنها نسبت به استخوان خاجی با زاویه بیشتر به سمت جلو آمده است یا بلندتر از معمول است احتمال درد دنبالچه بیشتر است.

783 7
دنبالچه کج به جلو

کیست پیلونیدال

اینها کیست های پوستی هستند که در پوست روی دنبالچه وجود دارند. این کیست ممکن است به توسط یک مجرا به سطح پوست راه داشته باشد و معمولا حاوی مو است. وجود آن منشا مادرزادی دارد و گاهی اوقات ملتهب و عفونی میشود. در صورت عفونت، دردناک شده و بیمار درد را در ناحیه دنبالچه احساس میکند. گاهی اوقات ترشحات چرکی این کیست به پوست راه پیدا میکند. با جراحی و خارج کردن کیست مشکل بیمار حل میشود.

گاهی اوقات درد دنبالچه به علت اسپاسم و انقباض غیر ارادی عضلات کف لگن و اطراف دنبالچه ایجاد میشود. در مواردی هم ممکن است بدنبال اعمال جراحی ناحیه لگن، استخوان دنبالچه دردناک شود.

تشخیص علت درد دنبالچه

پزشک ابتدا راجع به درد بیمار و خصوصیات آن با وی صحبت میکند. سابقه ضربه به محل دنبالچه و یا سابقه یک زایمان سخت ممکن است وجود داشته باشد. پزشک محل درد را معاینه میکند و ممکن است برای بررسی بیشتر از رادیوگرافی ساده و یا حتی سی تی اسکن، ام آر آی یا اسکن رادیوایزوتوپ استفاده کند.

درمان درد های ناحیه دنبالچه

درمان این بیماری در اغلب اوقات غیر جراحی است.

اگر بیمار چاق است کاهش وزن میتواند درد وی را کم کند

پزشک معالج معمولا برای کاهش درد و التهاب در ناحیه از داروهای ضد التهاب مانند بروفن استفاده میکند.

به بیمار توصیه میشود از بالشتک های مخصوص نرم یا بادی برای نشستن استفاده کند. در استفاده از این بالشتک ها باید دقت شود محل درد در وسط بالشتک قرار گیرد تا فشار مستقیمی به استخوان دنبالچه وارد نشود.

بیمار باید از نشستن در محل های سرد اجتناب کند. گرم کردن محل درد در بسیاری اوقات شدت درد را کاهش میدهد.

گاهی اوقات فیزیوتراپی بصورت استفاده از گرمای موضعی و یا اولتراسوند میتواند به بهبودی بیمار کمک کند.

در مواردی که درد بیمار به درمان های معمول جواب نمیدهد ممکن است نیاز به عمل جراحی وجود داشته باشد.

استفاده از بالشتک برای کاهش فشار به دنبالچه

بسیاری ار درد های دنبالچه با روش های غیر جراحی بهبود میابند. البته بهبودی ممکن است به ادامه اقدامات درمانی بمدت چند ماه نیاز داشته باشد. با این وجود درد تعدادی از بیماران حتی بعد از چند ماه درمان بهبود نمیابد. در این موارد عمل جراحی معمولا کمک کننده است.

جراحی در 90-70 درصد موارد موفقیت آمیز بوده و موجب از بین رفتن درد بیمار میشود. عمل جراحی درد دنبالچه بصورت خارج کردن کل دنبالچه است. پزشک جراح از طریق شکاف کوچکی بر روی استخوان دنبالچه آن را بطور کامل خارج میکند. با خروج استخوان دنبالچه درد بیمار در غالب اوقات از بین میرود.

بعد از جراحی بیمار یکی دو روز در بیمارستان مانده و آنتی بیوتیک تزریقی دریافت میکند. بخیه جراحی بیمار معمولا بعد از دو هفته خارج میشود.

منبع: ایران ارتوپد - دکتر مهرداد منصوری

طبقه بندی مطالب وبلاگ فیزیوتراپی

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

برچسب‌ها: کوکسیدینی, علایم درد دنبالچه, تشخیص درد دنبالچه, درمان درد استخوان دنبالچه

+ نوشته شده در یکشنبه شانزدهم بهمن ۱۳۹۰ ساعت 12:23 توسط فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار |

دستگاههای انرژی

یکی از مسائل مهمی که دانستن آن برای هر ورزشکار ضروری میباشد، اصل تأمین انرژی است. مقدار انرژیی که در طول تمرین هزینه میشود از کجا و چگونه تأمین میشود. هنگامی که این انرژی رو به اتمام است بدن انرژی لازم را از چه منبعی تأمین خواهد کرد؟

ATP (آدنوزین تری فسفات ) منبع انرژی عضلات و کلیه سلولهای بدن میباشد. ATP یک ترکیب بیوشیمیایی در بدن است که وظیفه ذخیره انرژی در بدن را برعهده دارد .

بیان واکنش های دقیق و مرحله به مرحله تبدیل مواد غذایی به ATP و تبدیل ATP به انرژی رایج بدن و عضلات اندکی مشکل است و نیاز به داشتن پیش زمینه ای در ارتباط با بیوشیمی دارد، اما به هر حال می توان این تبدیل را به صورت زیر خلاصه نمود.

به صورت شیمیایی، ATP یک مولکول آدنین میباشد که سه پیوند فسفات دارد.

روی هر کدام از این پیوندهای فسفاتی انرژی زیادی ذخیره شده است .

هنگامی که یک سلول نیاز به انرژی دارد، انرژی ذخیره در ATP با آزاد کردن یک پیوند انرژی سلول را تأمین می کند و خود به صورت ADP یعنی مولکول با دو پیوند فسفر در می آید.

ATP برای همه واکنش های بیوشیمیایی عضلات ضروری و واجب است که از جمله این واکنشها میتوان به انقباض عضلات اشاره نمود. هنگامی که کار عضلات زیاد میشود و به عبارت دیگر ما از عضلاتمان انرژی بیشتری را طلب میکنیم بدن مابرای تأمین انرژی خود به سراغ سیستمهای انرژی دیگر میرود و جالب است بدانید بر اساس نوع تمریناتی که ما انجام میدهیم و مدت زمانی که این تمرینات دارد سیستمهای انرژی ما نیز تغییر میکند.

ATP از سه نوع سیستم بیوشیمیایی مختلف در بدن ما تأمین میشود که این سیستمها عبارتند از :

۱-سیستم فسفاژن

۲-سیستم گلیکوژن – اسید لاکتیک

۳-سیستم هوازی

سیستم فسفاژن :

سلول های عضلانی برای ۳ ثانیه اول از سوزاندن مستقیم ATP در سیستم فسفاژن تأمین انرژی می نمایند .

یک سلول در اطراف خود مقداری ATP را ذخیره میکند که میتواند در موقع لزوم این ATP ذخیره شده را به سرعت مصرف کند. میزان ATP ذخیره شده زیاد نمی باشد و تنها برای حدوداً ۳ ثانیه است و برای پر کردن مجدد این ATP سلول های عضلانی از یک ترکیب متفاوت پر انرژی به نام کراتین فسفات استفاده می کنند . فسفات موجود در ترکیب کراتین فسفات توسط آنزیمی به اسم کراتین کیناز جدا شده و به مولکول ADP می چسبد ( ADP یک مولکول آدنوزین با دو فسفات است ) در نتیجه مجدداً ADP به ATP ( آدنوزین تری فسفات ) یا همان انرژی رایج عضلات ما تبدیل می شود.

اما ادامه روند تبدیل و مصرف کراتین فسفات ذخیره شده باعث می شود تا این ذخایر نیز کاهش یابند . این روش تأمین انرژی ATP و کراتین فسفات را سیستم فسفاژن می نامند و سیستم فسفاژن می تواند انرژی رایج عضلات را تا حداکثر ۱۰ ثانیه تأمین کند. مثلاً دونده های دو سرعت ( ۱۰۰ متر ) از این سیستم استفاده می کنند اما یک دونده دو ماراتن هرگز نمی تواند به این سیستم تکیه کند.

سیستم گلیکوژن – اسیدلاکتیک:
هنگامی که سیستم فسفاژن جواب نداد با استفاده از سیستم گلیکوژن – اسید لاکتیک، انرژی مورد نیاز عضلات بدست می آید. کلیه تمرینات بدنسازی در این سیستم تأمین انرژی میشوند. بنابراین می توان گفت که سیستم تأمین انرژی در بدنسازی سیستم گلیکوژن – اسید لاکتیک است .

از طرف دیگر عضلات یک منبع دیگر به نام گلیکوژن نیز دارند که از کربوهیدرات ها تأمین می شود. در حقیقت گلیکوژن شاخه ای از مولکول های گلوکز می باشد . یک سلول در تمرینات بی هوازی از این منبع انرژی استفاده کرده و برای ساختن ATP و یک محصول جدیدی به نام اسید لاکتیک از گلوکز وارد عمل می شود . در حدود ۱۲ فعالیت و واکنش شیمیایی انجام می شود تا از این روش ATP تولید شود . بنابراین تأمین انرژی در این سیستم کندتر از سیستم فسفاژن می باشد و این سیستم می تواند انرژی و ATP مورد نیاز عضلات را تا یک و نیم دقیقه تأمین نماید . از آنجا که این روش برای تأمین انرژی بدن نیازی به وجود اکسیژن ندارد، آن را سیستم تأمین انرژی بی هوازی نیز می نامند. اما تولید بیش از حد اسید لاکتیک در بدن باعث کم کردن تنفس عضلات ، صدمه زدن به آن ها و احساس خستگی و دردناکی در عضله می گردد ( یک دونده دو ۴۰۰ متر از این روش تامین انرژی استفاده می کند .)

سیستم هوازی :
برای تمریناتی که در مدت طولانی تری انجام می شوند، بدن وارد سیستم تنفس هوازی می شود از جمله این تمرینات می توان به دوهای ۸۰۰ متر و بالاتر شنای ۱۰۰ متر و دوچرخه سواری اشاره کرد.

سیستم هوازی یا سیستم تنفس هوازی برای تمرینات بیش از دو دقیقه می باشد و انرژی خود را به کمک اکسیژن تأمین می کند. هنگامی که اکسیژن وجود دارد گلوکز می تواند به طور کامل شکسته شده و به دی اکسید کربن و آب تبدیل گردد و در حین این تبدیل انرژی مناسبی را نیز آزاد کند.

گلوکزی که برای تأمین انرژی عضلات مصرف می گردد از سه جای مختلف و به سه روش مختلف تأمین می شود :

۱- از گلیکوژن ذخیره شده در عضلات که هنوز باقی مانده اند.

۲- از شکسته شدن گلیکوژن ذخیره شده در کبد و تبدیل آن به گلوکز که این گلوکز در خون آزاد شده و در اختیار عضلات ما قرار می گیرند.

۳-از طریق جذب گلوکز از غذاها که کمک می کند این گلوکز از طریق جذب روده ای وارد سیستم جریان خون ما شده و در اختیار عضلات قرار می گیرد .

این سیستم انرژی می تواند به جای گلوکز، اسیدهای چربی که از منابع چربی بدست می آیند را نیز به عنوان منبع تأمین انرژی استفاده نماید . همچنین پروتئین و منابع آن می توانند به اسیدهای آمینه تبدیل شده و در تولید ATP شرکت کنند. ما به طور کلی سیستم تأمین انرژی هوازی را ابتدا از منابع کربوهیدراتی ، سپس از منابع چربی و در آخر از منابع پروتئینی جهت تأمین انرژی همچون دوهای ۲۵ دقیقه ای استفاده می کنیم . از این روش ابتدا تا ۱۳ یا ۱۴ دقیقه اول کربوهیدرات ذخیره شده در بدن ( گلیکوژن ) استفاده شده و پس از آن از ۱۵ تا ۲۵ دقیقه چربی ها به عنوان منبع انرژی مورد استفاده قرار گرفته و می سوزند.

تنظیم کننده :مهران زرگری- مربی باشگاه بدنسازی نامجو
منبع:دانشنامه رشد

طبقه بندی مطالب وبلاگ فیزیوتراپی

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

دو نوع اسپینا بیفیدا وجود دارد:

برچسب‌ها: سیستمهای انرژی در ورزش, سیستمهای انرژی بدن, سیستمهای تولید انرژی, سیستمهای انرژی

+ نوشته شده در یکشنبه شانزدهم بهمن ۱۳۹۰ ساعت 3:14 توسط فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار |

اسپینا بیفیدا (اسپینا بیفیدای مخفی، مننگوسل، مننگومیلوسل، میلوسل)

اسپینا بیفیدا (Spina bifida) یک ناهنجاری مادرزادی است که به علت نقص در قسمت پشتی یک یا چند مهره از ستون فقرات ایجاد می گردد. وجود یک شکاف در قسمتی از ستون مهره ها، به علت عدم اتصال ناحیه تیغه ها ی یک یا چند مهره، ممکن است باعث فتق پرده های نخاع، یا طناب نخاعی و یا هر دو گردد.

اسپینا بیفیدا ممکن است در هر قسمتی از ستون مهره ها ایجاد گردد، ولی بیشتر در ناحیه کمری اتفاق می افتد. نوعی از اسپینا بیفیدا بنام مننگومیلوسل بیشتر در ناحیه کمری یا خاجی شایع بوده که باعث نقایص نورولوژیکی می گردد. هیدروسفالی (تجمع مایع در حفره جمجمه) معمولا با ناهنجاری اسپینا بیفیدا درارتباط است. بسیاری از بیماران فاقد علایم و نشانه های نورولوژیکی هستند (مانند اسپینا بیفیدای مخفی). در برخی از بیماران ممکن است نشانه ها در نوجوانی یا بزرگسالی ظاهر گردند.

انواع اسپینا بیفیدا

*اسپینا بیفیدای مخفی (Spina bifida occulta) که به عنوان شکل بسته (Closed form) شناخته می شود.

*اسپینا بیفیدا سیستیکا (Spina bifida cystica) که به عنوان شکل باز (Open form) مطرح می گردد خود شامل:

**مننگوسل (Meningocele)

**مننگومیلوسل (Meningomyelocele)

**میلوسل (Myelocele)

مننگوسل، مننگومیلوسل و میلوسل به عنوان اسپینا بیفیدای آشکار شناخته می شوند که علت آن بزرگ بودن شکاف در قسمت پشتی ستون فقرات است.

تصویری شماتیک از نقص قوس مهره ای در اسپینا بیفیدا:

اسپینا بیفیدای مخفی

اسپینا بیفیدای مخفی خفیف ترین نوع اسپینا بیفیدا است که به علت کوچک بودن شکاف و عدم فتق مننژ و طناب نخاعی، فاقد علایم نورولوژیکی است. این ناهنجاری معمولا به هنگام انجام رادیولوژی که با اهداف دیگری برای بیمار درخواست شده به طور تصادفی کشف می گردد. اسپینا بیفیدای مخفی شایع ترین نوع اسپینا بیفیدا است که در حدود 15 درصد از افراد دیده می شود. شکاف کوچک ممکن است در یک یا چند مهره از ستون فقرات رخ دهد.

در اسپینا بیفیدای مخفی، گاهی نشانه های زیر در قسمت پوست بیمار در بالای قسمت ناقص مهره ای دیده می شود:

*پرمو بودن

*تجمع بافت چربی به صورت یک بافت کوچک

*گودی یا فرورفتگی کوچک

*تغییر رنگ پوست

مننگوسل

در مننگوسل، نقص قوس مهره ای منجربه فتق مننژ (پرده های نخاع) می گردد. در این حالت کیسه تکال یا دورال ساک (ترکیبی ازسخت شامه و عنکبوتیه) که به بیرون رانده می شود، فاقد بافت عصبی است (عدم فتق نخاع یا ریشه های آن). تجمع مایع در فضای ساب آراکنوئید که باعث گسترش آن می گردد روی پوست بیمار به صورت برجستگی نمایان می گردد. مننگوسل ممکن است باعث ایجاد علایم و نشانه های نورولوژیکی گردد.

مننگومیلوسل

در مننگومیلوسل علاوه بر فتق پرده های طناب نخاعی، طناب نخاعی یا ریشه های اعصاب نخاعی نیز به بیرون امتداد می یابند. این حالت بیشتر در ناحیه کمری-خاجی (لومبوساکرال) رخ می دهد و همانند مننگوسل، گسترش فضای ساب آراکنوئید بصورت کیسه ای روی پوست بیمار قابل رویت است ولی برخلاف مننگوسل حاوی عناصر عصبی است. گاهی پوست کیسه را می پوشاند. اگر کیسه مننژیال که حاوی مایع مغزی-نخاعی است توسط پوست پوشیده نشود در خطر پارگی بوده و احتمال عفونت وجود دارد (ممکن است مننژیت ایجاد گردد)

مننگومیلوسل شایع ترین نوع اسپینا بیفدا سیستیکا است که به علت فتق عناصر عصبی نخاعی باعث ایجاد علایم و نشانه های نورولوژیکی می گردد که شدت آن به ناحیه درگیر و بزرگی فتق بستگی دارد. اگر فتق در ناحیه کمری-خاجی رخ دهد، ریشه های اعصاب دم اسب همراه با کیسه مننژیال به بیرون راه می یابند. دم اسب حاوی ریشه های عصبی L4 و L5 و همچنین S1 تا S5 است.

تصویری شماتیک از مننگوسل و مننگومیلوسل:

اختلالات در مننگومیلوسل ممکن است درارتباط با موارد زیر باشد:

*مشکلات حسی مانند عدم حس قسمتی از اندام

*اختلالات حرکتی همانند فلج برخی از عضلات، ضعف عضلانی که ممکن است باعث عدم تعادل عضلانی نیز گردد. عدم تعادل عضلانی در اندام تحتانی ممکن است سبب دررفتگی مفصل ران یا پای چنبری (Club foot) گردد.

*اختلال در عملکرد مثانه و روده

*تشنج

*اسکولیوز (انحراف جانبی ستون فقرات)

میلوسل

ناهنجاری میلوسل نادر بوده که عبارت است از فتق طناب نخاعی به علت نقص قوس مهره ای. در این وضعیت چین های عصبی باز بوده و مایع مغزی-نخاعی (CSF) روی پوست ریخته می شود. تفاوت میلوسل با مننگومیلوسل این است که در میلوسل بافت عصبی فتق یافته هم تراز پوست بوده و گسترش فضای ساب آراکنوئید زمینه ای وجود ندارد. از نشانه های میلوسل، فلج دائمی کودک و بی اختیاری ادرای است.

تصویر ام آر آی از یک مورد مننگومیلوسل در زیر (بافت عصبی خارج شده روی پوست واقع شده که با پیکان مشکی مشخص است و پیکان سفید اتساع فضای ساب آراکنوئید را نشان می دهد)

تصویر ام آر آی در یک مورد میلوسل در زیر (در این تصویر بافت عصبی خارج شده هم تراز با پوست بوده و اتساع فضای ساب آراکنوئید وجود ندارد):

در موارد میلوسل، اغلب یک کیست در بخش عمقی نسبت به طناب نخاعی وجود دارد. به بیرون زدگی طناب نخاعی کیستیک از قوس مهره ای ناقص، میلوکیستوسل (Myelocystocele) می گویند.

فاکتورهای خطر

*زمینه خانوادگی

*کمبود فولات (اسید فولیک یا ویتامین B9) در دوران قبل و حین بارداری

*مصرف برخی از داروها در دوران بارداری (مانند داروهای ضد تشنج)

*در زنان دیابتی

*چاقی پیش از بارداری

*هیپرترمی در هفته های اولیه بارداری

تست ها و تشخیص ها

*اندازه گیری میزان آلفا-فتوپروتئین (Alpha-fetoprotein) در خون مادر که در اسپینا بیفیدا افزایش می یابد.

*اولتراسونوگرافی یا اسکن اولتراسوند که می تواند نقص های استخوانی ستون فقرات و توده های بافت نرم را نشان دهد

*آمنیوسنتز (Amniocentesis). بررسی مایع آمنیوتیک جهت تعیین میزان آلفا-فتوپروتئین

*در مواردی که نشانه ها و علایم در نوجوانی یا بزرگسالی نمود می یابند، ام آر آی و سی تی اسکن مفید هستند

درمان

معمولا اسپینا بیفدای مخفی برخلاف اسپینا بیفیدا سیستیکا نیازی به درمان ندارد. درمان در مننگوسل و مننگومیلوسل جراحی است. در موارد مننگومیلوسل جراحی ممکن است قبل از تولد یا در زمان کوتاهی پس از تولد انجام گردد. جراحی توسط متخصص جراح اعصاب صورت می گیرد. انجام جراحی باعث می شود خطر عفونت کاهش یافته و همچنین از صدمه به طناب نخاعی به علت ضربه جلوگیری گردد. درموارد هیدروسفالی ممکن است عمل جراحی شانت مغزی جهت کاهش مایع مغزی-نخاعی نیز انجام گردد.

تصویری از جراحی در یک کودک با مننگومیلوسل بزرگ:

موارد دیگری که ممکن است در درمان اسپینا بیفیدا مورد توجه قرار گیرد عبارتنداز:

*درمان اختلالات دستگاه ادراری توسط اورولوژیست

*درمان مشکلات ارتوپدی توسط متخصص ارتوپد

*درمان مشکلات حرکتی توسط تیم توانبخشی (فیزیوتراپی و کاردرمانی)

تهیه و تنظیم: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

منابع

*میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژو

*هوشمند ویژه، محمد. فرهنگ پزشکی انگلیسی-فارسی(دوجلدی). واژه نامه مصور دورلند. انتشارات کلمه

nervous-system-diseases

استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ یا لینک آن مجاز است.

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

مقالات روماتولوژی (شامل اصطلاحات،اختلالات و بیماریهای روماتیسمی و روماتیسم خارج مفصلی)

مقاله های دستگاه عصبی مرکزی و محیطی (cns & pns)

مروری بر آناتومی سیستم عصبی، عضلانی و اسکلتی ازطریق تصاویر

مقالات ورزش و تغذیه (شامل موضوعات تحرک و فعالیت بدنی،تغذیه صحیح،چاقی،اضافه وزن،کنترل وزن و غیروه)

مقالات قلب و عروق (شامل مفاهیم، اختلالات و مقاله های آموزشی)

طبقه بندی مطالب بر اساس ناحیه بدن

مقالات ستون فقرات

مقالات شانه

مقالات آرنج

مقالات مچ و انگشتان دست

مقالات لگن، مفصل هیپ و ناحیه ران

مقالات زانو

مقالات مچ پا و پا

مقالات سیستم عصبی (cns & pns)

برچسب‌ها: مننگوسل, مننگومیلوسل, مایع مغزی نخاعی, هیدروسفالی

+ نوشته شده در سه شنبه یازدهم بهمن ۱۳۹۰ ساعت 18:26 توسط فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار |

مخروط انتهایی (Conus terminalis)

صفحه مخروط انتهایی که در سایت ویکی پدیا ایجاد نمودم:

مخروط انتهایی (به انگلیسی: Conus terminalis یا Conus medullaris) ،قسمت پایانی تنه طناب نخاعی بوده که به دلیل شکل مخروطی به این نام خوانده می شود.طناب نخاعی در سطح اولین(L1) یا دومین مهره کمری(L2) خاتمه می یابد.به مخروط انتهایی،مخروط نخاعی نیز گفته می شود.از برجستگی کمری به پایین،طناب نخاعی باریک شده و ناحیه مخروط انتهایی که حاوی قطعات خاجی نخاع است،ایجاد می گردد[۱].قطعات خاجی(ساکرال)طناب نخاعی از S1 تا S5 نامگذاری می شوند(همانند عصب نخاعی مربوطه).

تصویر مخروط انتهایی و ریشه های دم اسب

پانویس

↑ میناگر،علیرضا و وثوق آزاد.ص 137
‎‎
جستارهای وابسته

-طناب نخاعی
-دم اسب

منابع
-میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.
-سلطان‏زاده،اكبر.بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى.شابک:1-03-6088-964

منبع تصویر:http://www.aafp.org/

مطالب مرتبط:

سندرم مخروط انتهایی (Conus medullaris syndrome)

آسیب نخاعی(Spinal Cord Injury)-علل-علایم و انواع ضایعه نخاعی

دم اسب(Cauda equina)

نخاع(Spinal Cord)

اعصاب نخاعی(Spinal nerves)

طبقه بندی مطالب وبلاگ فیزیوتراپی

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

مطالب و موضوعات متفرقه (مقالاتی درباره فشار خون، دیابت، بیوفیزیک رادیولوژی،فیزیولوژی و تست خون، برخی از بیماری ها و...)

برچسب‌ها: مخروط نخاعی, Conus terminalis, مخروط انتهایی, مخروط مغزی

+ نوشته شده در شنبه هشتم بهمن ۱۳۹۰ ساعت 0:39 توسط فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار |

سیرنگومیلی (Syringomyelia)

سیرنگومیلی یک اصطلاح کلی است که عبارت است از وجود یک حفره پر از مایع مغزی-نخاعی یا یک کیست پر از مایع در داخل طناب نخاعی (در بخش ماده سفید یا خاکستری نخاع). به این کیست که ممکن است به مرور زمان بزرگتر شود، سیرنکس (Syrinx) می گویند. گسترش کیست یا حفره منجربه آسیب طناب نخاعی می گردد. ایجاد کیست ممکن است در هر قسمتی از طناب نخاعی در طول ستون فقرات ایجاد گردد، ولی بیشتر در سطح گردنی رخ می دهد. اگر حفره به طرف ساقه مغز گسترش یابد، سیرنگوبولبی (Syringobulbia) گفته می شود.

سیرنکس (حفره کیستیک) ممکن است راه اسپاینوتالامیک، راه هرمی (کورتیکواسپاینال) و سلول های شاخ قدامی نخاع را تحت فشار قرار داده که درنتیجه آسیب این بخش ها مشکلات حسی-حرکتی بروز می کند. سیرنگومیلی در مردان نسبت به زنان شایع تر است.

تصویر زیر:

سیرنگوهیدرومیلی (Syringohydromyelia)

به افزایش مایع مغزی-نخاعی در کانال مرکزی طناب نخاعی، هیدرومیلی(Hydromyelia) می گویند. اگر هیدرومیلی همراه با سیرنگومیلی باشد، اصطلاح سیرنگوهیدرومیلی (Syringohydromyelia) به کار می رود که اشاره به کیست طناب نخاعی و تجمع مایع مغزی-نخاعی در کانال مرکزی طناب نخاعی دارد. تمایز این دو حتی پس از یک بررسی دقیق بافت شناسی ممکن است مشکل باشد. در سیرنگومیلی حفره در خارج کانال مرکزی قرار می گیرد.

علل سیرنگومیلی

اختلال یا انسداد در جریان مایع مغزی-نخاعی (CSF) از عوامل مهم سیرنگومیلی است که تئوری های مختلفی در این ارتباط مطرح شده است. سیرنگومیلی ممکن است مادرزادی یا اکتسابی باشد.

به طورکلی بیماری ها و اختلالاتی که باعث ایجاد حفره یا کیست در سیرنگومیلی می گردند ممکن است در ارتباط با موارد زیر باشند:

*ناهنجاری آرنولد-کیاری (Arnold-Chiari malformation) از عوامل مهم سیرنگومیلی است. در این ناهنجاری، مخچه و بصل النخاع در موقعیت طبیعی آناتومیک خود قرار ندارند و به داخل کانال مهره ای (Vertebral canal or Spinal canal) رانده می شوند، یعنی پایین تر از سوراخ بزرگ پس سری (فورامن ماگنوم) قرار می گیرند.

*التهاب پرده عنکبوتیه که آراکنوئیدیت (Arachnoiditis) می گویند. التهاب پرده عنکبوتیه ممکن است به علت عفونت، خونریزی، التهاب یا تشعشع باشد.

*اسپینا بیفیدا مانند مننگوسل و مننگومیلوسل. مننگوسل یعنی فتق پرده های نخاع از یک شکاف مربوط به تیغه ها (لامینا)ی یک یا چند مهره جوش نخورده. اگر فتق پرده ها همراه با خروج عناصر عصبی باشد، مننگومیلوسل می گویند.

*تومورهای طناب نخاعی

*ضربه به ستون فقرات

*آرتروز فقرات گردنی

*تنگی مجرای نخاعی

*بافت اسکار نخاعی

*مننژیت (التهاب پرده های مغز و نخاع)

*آسیب طناب نخاعی

*خونریزی (هموراژی) در مجاورت طناب نخاعی

*سندرم طناب نخاعی افسار زده (Tethered cord syndrome). این سندرم به علت اختلال در حرکت طبیعی طناب نخاعی ایجاد می گردد و شامل مجموعه ای از عوامل است (مثلا به علت رشته انتهایی ضخیم و کوتاه، بافت اسکار و اسپینا بیفیدا). نتیجه چنین اختلالی می تواند کشش طناب نخاعی باشد.

*اسکولیوز

*مالتیپل اسکلروزیس (MS)

*به علت نامشخص (ایدیوپاتیک)

علایم و نشانه ها

معمولا نشانه ها بین سنین 40-25 شروع می شوند. علایم سیرنگومیلی بسیار متنوع بوده که به محل، اندازه حفره و امتداد آن بستگی دارد. یک سرفه شدید یا زور زدن ممکن است باعث بدتر شدن علایم گردد. معمولا علایم سیرنگومیلی به آهستگی طی زمان افزایش می یابد. بزرگ شدن کیست احتمال فشار به طناب نخاعی را تشدید می کند که تخریب طناب نخاعی را به همراه خواهد داشت. کیست هایی که در سطح ناحیه گردنی تشکیل می شوند، علایم و نشانه های بالینی بیشتری نسبت به کیست های نواحی سینه ای و مخروط انتهایی (انتهایی ترین قسمت نخاع) ایجاد می کنند.

نشانه ها در سیرنگومیلی ممکن است درارتباط با موارد زیر باشند:

*درد

*ضعف عضلانی

*ازبین رفتن حس درد و حرارت در طرف مقابل بدن به علت آسیب راه اسپاینوتالامیک

*سالم ماندن حس ملایم، پروپریوسپشن و لمس دقیق در مراحل اولیه بیماری به علت عدم درگیری ستون خلفی. با گسترش سیرنکس ممکن است ستون خلفی نیز درگیر گردد.

*آتروفی عضلات کوچک دست و ازبین رفتن رفلکس آنها که بیان کننده یک ضایعه نورون حرکتی تحتانی (LMNL) است. به تدریج عضلات ساعد و شانه ها نیز ممکن است درگیر شوند.

*تشدید رفلکس ها و وجود رفلکس بابنسکی در پاها که نشان دهنده یک ضایعه نورون حرکتی فوقانی (UMNL) است

*اختلال در عملکرد مثانه و روده (اختلال سیستم سمپاتیک)

*سندرم هورنر (کاهش تعریق، افتادگی پلک و میوزیس) به علت درگیری راه سمپاتیک نزولی

*سردرد

*تجربه درد به هنگام لمس پوست (Dysaesthesia)

*درد مزمن

*ضعف جنسی

*اختلال در راه رفتن به علت اسپاستیسیتی اندام های تحتانی

*از دست دادن حس های اندام ها همانند گرما و سرما به ویژه در دست ها

سیرنگوبولبی

هنگامی که حفره کیستیک به طرف بصل النخاع گسترش داشته باشد (یعنی سیرنگوبولبی)، احتمال درگیر شدن اعصاب مغزی وجود دارد.

نشانه ها و اختلالات در سیرنگوبولبی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

*از دست دادن حس صورت به علت آسیب عصب پنجم

*اختلال تکلم

*نیستاگموس و سرگیجه ناشی از درگیری عصب دهلیزی-حلزونی (عصب هشتم)

*ضعف و آتروفی زبان (به سبب درگیری عصب دوازدهم)

*اشکال در عمل بلع (دیسفاژی)

*احتمال فلج اعصاب مغزی چهره ای، حلقی، واگ و فرعی (به ترتیب هفتم، نهم، دهم و یازدهم)

تشخیص

* ام آر آی (MRI) که مهمترین ابزار تشخیصی است

*سی تی اسکن (CT scan)

*گاهی میلوگرافی

در برخی موارد به هنگام انجام ام آر آی یا سی تی اسکن که با هدف دیگری درخواست شده است، یک کیست مبین سیرنگومیلی ممکن است به طور اتفاقی کشف گردد.

درمان

اگر علایم و نشانه ها شدید باشند یا به مرور زمان بیشتر گردند، معمولا جراحی توصیه می گردد. جراحی می تواند به جریان بهتر مایع مغزی-نخاعی کمک نماید.

نوع جراحی در سیرنگومیلی به علل زمینه ای آن بستگی دارد که ممکن است شامل یک یا ترکیبی از موارد زیر باشد:

*درمان ناهنجاری آرنولد-کیاری. ممکن است جهت برقراری جریان بهتر مایع مغزی-نخاعی در ناهنجاری آرنولد-کیاری، یک فضای بیشتر برای مخچه در سطح قاعده جمجمه و بالای فقرات گردنی ازطریق جراحی انجام گردد (Suboccipital craniectomy).

*شانت سیرنکس (Syrinx shunt). عبارت است از قرار دادن یک کاتتر کوچک یا لوله انعطاف پذیر در سیرنکس که مایع آن به ناحیه دیگری از بدن انتقال می یابد.

*برداشتن عوامل فشار از روی طناب نخاعی (مثلا برداشتن یک تومور، انجام جراحی جهت برطرف کردن تنگی کانال نخاعی یا اصلاح یک فیلوم ترمینال ضخیم و کوتاه)

گاهی قبل از عمل جراحی، درجاتی از آسیب سیستم عصبی به علت فشار ناشی از کیست ایجاد شده است که ممکن است به یک برنامه توانبخشی (فیزیوتراپی یا کاردرمانی) پس از جراحی نیاز داشته باشد.

در موارد نادری، یک سیرنکس ممکن است به طور خود به خود بدون درمان تحلیل رود. اگر تشخیص سیرنگومیلی ازطریق ام آر آی که با هدف دیگری درخواست شده است به اثبات برسد و فاقد علایم و نشانه ها باشد، انجام ام آر آی دوره ای همراه با معاینات بالینی جهت بررسی روند تغییرات با هدف تعیین استراتژی درمانی در آینده ضروری است.

نویسنده: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

منابع

*نراقى،محمد على؛ حاجى حسينى، داود.ترجمه: نوروآناتومى W.C. Wongck.انتشارات جعفرى.

*برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.تحت نظارت:دکتر حسن عشایری.با همکاری:دکتر مسیب برزکار

*سلطان زاده، اكبر. بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى. شابک 1-03-6088-964

patient.co.uk

mayoclinic.com

emedicine.medscape

nervous-system-diseases

emedicine.medscape.com

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ یا لینک آن مجاز است.

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

مقالات روماتولوژی (شامل اصطلاحات،اختلالات و بیماریهای روماتیسمی و روماتیسم خارج مفصلی)

مقاله های دستگاه عصبی مرکزی و محیطی (cns & pns)

مروری بر آناتومی سیستم عصبی، عضلانی و اسکلتی ازطریق تصاویر