انواع فیزیوتراپی

 

فیزیوتراپی چیست؟

 

فیزیوتراپی (Physiotherapy) نوعی درمان در حوزه سلامت است در ارتباط با اختلالات حرکتی و درد ازطریق ارزیابی، تشخیص، درمان و پیشگیری توسط فیزیوتراپیست که هدف اصلی آن بهبود کیفیت زندگی افراد است.

 

 

 

فیزیوتراپیست ازطریق عوامل فیزیکی و مکانیکی، کاربرد تکنیک های خاص و تمرینات طبی با آگاهی از آناتومی عضلات و مفاصل، فیزیولوژی اعصاب، حرکت شناسی و الکتروتراپی به درمان بیماری ها و اختلالات عصبی-عضلانی-اسکلتی (نوروماسکولواسکلتال) می پردازد.

 

 

 

مهمترین عوامل فیزیکی و مکانیکی، تکنیک ها و روش ها در درمان توسط فیزیوتراپیست ها عبارتنداز:

# گرما

# سرما

# جریان های الکتریکی با فرکانس پایین (مانند تنس، فارادیک و اینترفرنشیال)

# عوامل الکترومغناطیسی (مانند مادون قرمز، ماورای بنفش، لیزر و دیاترمی)

# امواج ماورای صوتی

# ماساژ

# آب

# حرکات مفصلی

# کشش

# تمرینات طبی

# تمرینات ویژه ورزشکاران حرفه ای

 

 

 

اهداف فیزیوتراپی

با توجه به اینکه فیزیوتراپی در بسیاری از اختلالات و بیماری های دستگاه عصبی-عضلانی-اسکلتی (Neuromusculoskeletal system) کاربرد دارد، اهداف فیزیوتراپی با توجه به نوع بیماری یا اختلال زمینه ای متفاوت است.

 

به طورکلی اهداف فیزیوتراپی ممکن است درارتباط با موارد زیر باشد:

# کاهش دردهای عضلانی و مفصلی

# کاهش اسپاسم عضلانی

# کاهش التهاب و تورم

# تسریع در پروسه ترمیم بافتی

# بهبود دامنه حرکتی (ROM) مفاصل

# جلوگیری از ضعف و آتروفی عضلانی

# تقویت عضلات

# افزایش انعطاف پذیری

# بهبود کنترل حرکتی (Motor control) ازطریق افزایش تعادل، هماهنگی و آموزش برنامه هایی جهت ایجاد مهارت های حرکتی

# استقلال هرچه سریع تر بیمار جهت برگشت به فعالیت های روزمره

# پیشگیری از آسیب مجدد ازطریق آموزش به بیمار، خانواده و جامعه

# بهبود فعالیت دستگاه تنفسی

# افزایش کارایی دستگاه قلبی-عروقی

# حمایت های روحی، تقویت اراده و افزایش انگیزه

بخش های فیزیوتراپی

یک مرکز فیزیوتراپی می تواند شامل دو یا سه بخش زیر باشد:

# بخش الکتروتراپی

# بخش تمرین درمانی (مکانوتراپی)

# بخش آب درمانی (هیدروتراپی)

کاربردهای فیزیوتراپی

# فیزیوتراپی در ارتوپدی

# فیزیوتراپی در بیماری ها و اختلالات دستگاه عصبی مرکزی (CNS)

# فیزیوتراپی در بیماری ها و اختلالات دستگاه عصبی محیطی (PNS)

# فیزیوتراپی در میوپاتی ها و گروه میاستنی

# فیزیوتراپی در بیماری های روماتیسمی

# فیزیوتراپی در بیماری های تنفسی

# فیزیوتراپی در بیماری های قلبی-عروقی

# فیزیوتراپی در سوختگی ها

# فیزیوتراپی در جراحی ها

# فیزیوتراپی در آسیب های ورزشی

# فیزیوتراپی در مشکلات زنان و زایمان

# فیزیوتراپی در اطفال و کودکان

جهت درک بهتر نقش فیزیوتراپی در درمان بیماری ها و اختلالات با توجه به موارد کاربردی بالا، مثال هایی از هریک در زیر ذکر می شوند.

فیزیوتراپی در ارتوپدی

فیزیوتراپی در ارتوپدی بیشتر درارتباط با بیماری ها و اختلالات عضلانی-اسکلتی (Musculoskeletal disorders) است. بعضی از مشکلات ارتوپدی که نیاز به فیزیوتراپی دارند شامل:

* آرتروز مفاصل مختلف (به خصوص آرتروز زانو)

*خشکی مفاصل (مثلا به علت شکستگی ها یا بی حرکتی مفاصل)

*دررفتگی مفاصل

*کشیدگی های عضلانی (استرین) و پیچ خوردگی مفاصل (اسپرین)

*آسیب منیسک های زانو

*تغییر شکل مفاصل

*تاندونیت و بورسیت

*تریگر پوینت (نقطه ماشه ای)

*اختلالات ستون فقرات (مانند افزایش یا کاهش قوس کمر)

*فتق دیسک بین مهره ای

*تنگی کانال نخاعی

*ناهنجاری های ستون فقرات (مانند اسکولیوز و کایفوز)

*سندرم گیرافتادگی شانه

*اختلالات مفصل مچ پا

فیزیوتراپی در بیماری ها و اختلالات دستگاه عصبی مرکزی

دستگاه عصبی مرکزی (CNS) شامل مغز و نخاع است. بسیاری از بیماری ها و اختلالات دستگاه عصبی مرکزی منجربه مشکلات حرکتی در بیماران می گردند. معمولا این گروه از بیماران به فیزیوتراپی نیاز دارند که برخی از موارد عبارتنداز:

*سکته مغزی (CVA)

*آسیب طناب نخاعی (SCI)

*بیماری پارکینسون

*بیماری ام اس (مالتیپل اسکلروزیس)

*فلج مغزی

*اختلالات مخچه ای

*آسیب های ضربه ای مغز (TBI)

*ضایعه نورون حرکتی فوقانی (UMNL). منظور از نورون حرکتی فوقانی، نورون هایی است که از قشر مغز به نخاع (راه هرمی که راه قشری-نخاعی نیز خوانده می شود) یا از قشر مغز به هسته های حرکتی اعصاب مغزی در ساقه مغز (راه قشری-بصل النخاعی) امتداد می یابند.

*سیرنگومیلی (وجود یک کیست پر از مایع مغزی-نخاعی در طناب نخاعی)

*مننگومیلوسل (فتق نخاع و پرده های آن)

فیزیوتراپی در بیماری ها و اختلالات دستگاه عصبی محیطی

دستگاه عصبی محیطی (PNS) شامل اعصاب مغزی، اعصاب نخاعی و دستگاه عصبی خودکار (سیستم عصبی سمپاتیک و پاراسمپاتیک) است. به آسیب اعصاب محیطی به هر علتی، نوروپاتی محیطی یا نوروپاتی می گویند. هر گونه آسیب در امتداد نورون حرکتی تحتانی که از شاخ قدامی نخاع یا هسته های حرکتی ساقه مغز شروع می شود و به پایانه آکسونی جهت ارتباط به سلول هدف ختم می گردد، یک ضایعه نورون حرکتی تحتانی (LMN) محسوب می شود. اعصاب محیطی حاوی دستجات نورون های حسی-حرکتی و فیبرهای سمپاتیک در اندام های فوقانی و تحتانی هستند.

بعضی از بیماری ها و ضایعات اعصاب محیطی که ممکن است به فیزیوتراپی نیاز داشته باشند شامل:

*سندرم گیلن-باره. در این سندرم ریشه های اعصاب نخاعی درگیر می شوند.

*پولیومیلیت (فلج اطفال). در فلج اطفال محل درگیری در شاخ قدامی نخاع است.

*فلج بل (Bell's palsy) که به علت آسیب عصب چهره ای یا عصب هفتم مغزی ایجاد می گردد.

*گیرافتادن تنه اعصاب محیطی در نواحی خاص (مثلا سندرم تونل کارپ)

""Seddon، ضایعات اعصاب محیطی را به سه درجه تقسیم بندی کرد:

*نوروپراکسی (خفیف ترین حالت). این حالت به عنوان قطع فیزیولوژیک خوانده می شود.

*آکسونوتمزیس. هنگامی که آکسون آسیب ببیند ولی غلاف آن سالم بماند، آکسونوتمزیس نامیده می شود.

*نوروتمزیس (شدیدترین حالت). در نوروتمزیس، قطع کامل تنه عصب محیطی اتفاق می افتد.

فیزیوتراپی در میوپاتی ها و بیماری های گروه میاستنی

به بیماری عضلانی به هر علتی میوپاتی می گویند. بیماری های گروه میاستنی به علت اختلال در ناحیه تماس عصبی-عضلانی (NMJ) ایجاد می گردند. میوپاتی ها و بیماری های گروه میاستنی باعث ضعف و آتروفی عضلانی و همچنین خستگی زودرس می گردند.

میوپاتی شامل:

*دیستروفی های عضلانی (مانند دیستروفی عضلانی دوشن و بکر)

*میوپاتی های التهابی (مانند پلی میوزیت، درماتومیوزیت و سارکوئیدوز)

*میوپاتی های مادرزادی

*گروه میوتونی ها

*میوپاتی های آندوکرین (مانند هیپرتیروئیدی و هیپرآدرنالیسم)

*میوپاتی ناشی از داروها و مواد سمی

گروه میاستنی شامل:

*میاستنی گراویس

*میاستنی مادرزادی

*میاستنی به علت داروها و مواد سمی

*میاستنی نوزادی

*میاستنی به علت سرطان

*میاستنی چشمی

فیزیوتراپی در بیماری های روماتیسمی

*آرتریت روماتویید

*اسپوندیلیت آنکیلوزان

*آرتروز (استئوآرتریت) مفاصل

*سندرم بهجت

*استئوکندریت دیسکان

*پلی میوزیت

*درماتومیوزیت

*سندرم مارفان

*روماتیسم غیر مفصلی (مانند میوزیت، بورسیت، تاندونیت، فیبرومیالژی، سندرم درد میوفاشیال)

فیزیوتراپی در بیماری های تنفسی

*برونشیت مزمن

*آمفیزم

*آسم

*سیستیک فیبروزیس (CF)

*برونشکتازی

*سندرم دیسترس تنفسی

*پنومونی

فیزیوتراپی در بیماری های قلبی-عروقی

*بیماری شریان کروناری (CAD)

*نارسایی قلبی

*بی کفایتی مزمن وریدی

*وریدهای واریسی

فیزیوتراپی در سوختگی ها

معمولا به دنبال سوختگی ها، ضایعات و عوارضی در دستگاه عصبی-عضلانی-اسکلتی ایجاد می گردد که جهت جلوگیری از آن و کاهش اثراتش نیاز به فیزیوتراپی است. عوارض و ضایعات ناشی از سوختگی ها ممکن است درارتباط با موارد زیر باشد:

*کاهش دامنه حرکتی مفاصل

*اسکار، چسبندگی ها و کوتاهی های بافتی

*تغییر شکل مفاصل

*کاهش قدرت عضلات

*اختلال در هماهنگی عضلات

*مشکلات تنفسی

*آسیب اعصاب محیطی و مرکزی که بیشتر در برق گرفتگی ها رخ می دهد. در برخی موارد، ضایعه عصب محیطی ناشی از عمیق بودن زخم است. گاهی سوختگی مستقیم اعصاب ایجاد می گردد و در مواردی نیز ممکن است توسط بافت اسکار کشیده شوند، یا به علت چسبندگی های بافتی تحت فشار قرار گیرند.

*اختلال در راه رفتن به هنگام سوختگی های اندام تحتانی

فیزیوتراپی در جراحی ها

از مهمترین اهداف فیزیوتراپی در جراحی ها، جلوگیری از عوارض پس از عمل و بستری شدن و همچنین برگشت سریع تر بیمار به فعالیت های روزمره است. بعضی از مواردی که پس از عمل جراحی نیاز به فیزیوتراپی دارند شامل:

*آرتروپلاستی (تعویض مفصل)

*جراحی های ترمیمی اعصاب محیطی

*جراحی های قفسه سینه و ریه

*جراحی های ترمیمی تاندون ها

*جراحی به دنبال شکستگی ها و دررفتگی ها

*جراحی به علت تومورهای سیستم عصبی

*آمپوتاسیون (قطع عضو)

*جراحی های نواحی فک و صورت

*جراحی های قلب و عروق

فیزیوتراپی در آسیب های ورزشی

امروزه انجام فیزیوتراپی در ورزشکاران آسیب دیده (به ویژه ورزشکاران حرفه ای) از اهمیت خاصی برخوردار است. بازگرداندن ایمن و هرچه سریع تر یک ورزشکار حرفه ای به مسابقات ورزشی معمولا توسط یک فیزیوتراپیست قابل و مجرب امکان پذیر است. آشنایی فیزیوتراپیست از علم کنترل حرکت (Motor control) به وی این امکان را می دهد که در بازگرداندن یک ورزشکار حرفه ای به سطح مطلوب، مسئله پیشگیری از آسیب های مجدد را نیز درنظر داشته باشد. زیرا بدون درنظرگرفتن تمریناتی جهت بهبود هماهنگی عصبی-عضلانی-اسکلتی (Neuromusculoskeletalcoordination) پروسه درمان کارا و موثر نخواهد بود.

 

 

بعضی از مهمترین آسیب های ورزشی که معمولا با درد و تورم، التهاب بافتی، مشکلات دامنه حرکتی و اختلالات عملکردی عضلانی همراه می گردند عبارتنداز:

*ضایعات لیگامانی یا پیچ خوردگی ها (اسپرین)

*ضایعات تاندونی

*پارگی منیسک های زانو

*کشیدگی های عضلانی (استرین)

*دررفتگی مفاصل

*شکستگی ها

*بورسیت (التهاب بورس)

*آسیب های مفصلی (به خصوص در زانو، مچ پا و ستون فقرات)

فیزیوتراپی در مشکلات زنان و زایمان

*دردهای کمری در هنگام بارداری و پس از آن

*اختلال در عملکرد مفاصل ساکروایلیاک و سیمفیزیس پوبیس

*اختلالات وضعیتی (پوسچرال)

*اختلال در جریان وریدی مانند وریدهای واریسی

*درد مفاصل در اندام های تحتانی (به خصوص در زانوها) به علت شلی لیگامانی و افزایش وزن

*گرفتگی های عضلانی

*اختلال در عملکرد عضلات کف لگن

*سندرم خروجی قفسه سینه (TOS) به علت گیرافتادن عروق سابکلاوین و شبکه بازویی در قسمت فوقانی قفسه سینه

*سندرم تونل کارپ (CTS) به علت گیرافتادن عصب مدین در مچ دست

*ایجاد ادم بافتی

*جداشدگی عضله مستقیم شکمی (رکتوس ابدومینوس) از خط وسط

فیزیوتراپی در اطفال و کودکان

*فلج مغزی

*پولیومیلیت (فلج کودکان)

*کلاب فوت (پاچنبری)

*فلات فوت (کف پای صاف)

*سندرم گیلن-باره

*آرتروگریپوزیس (نوعی بیماری مادرزادی که اگرچه گروهی از عضلات سالم هستند، ولی برخی از عضلات تشکیل نمی شوند و بعضی دیگر به طور ناقص ایجاد می گردند که نتیجه آن تغییر شکل مفاصل است)

*تورتیکولی (گردن گجی مادرزادی)

*مننگومیلوسل (فتق نخاع و پرده های نخاع)

*فلج های زایمانی (فلج کامل یا ناقص عضلات اندام فوقانی به علت آسیب شبکه بازویی به هنگام زایمان های سخت و طولانی)

نویسنده: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ مجاز است.

 

طبقه بندی مطالب وبلاگ فیزیوتراپی

مقالات فیزیوتراپی 

اخبار کنگره ها و سمینارهای فیزیوتراپی 

مهمترین اخبار دکترای حرفه ای فیزیوتراپی

مقالات استخوان شناسی

مقالات آناتومی اندام فوقانی 

مقالات آناتومی اندام تحتانی

مقالات آناتومی ستون فقرات 

مقالات حرکت شناسی (کینزیولوژی)

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

مقالات شکستگی استخوانها و جراحی های ارتوپدی

مقاله های دستگاه عصبی مرکزی و محیطی (CNS & PNS)

مقالات سیستم عصبی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقالات سیستم تنفسی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقاله های سیستم حسی، درد و موضوعات آن

مقالات سیستم عروقی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مطالب و موضوعات متفرقه (مقالاتی درباره فشار خون، دیابت، بیوفیزیک، رادیولوژی،فیزیولوژی و تست خون، برخی از بیماری ها و...)

طبقه بندی مطالب بر اساس ناحیه بدن

مقالات ستون فقرات

مقالات شانه

مقالات آرنج

مقالات مچ و انگشتان دست

مقالات لگن، مفصل هیپ و ناحیه ران

مقالات زانو

مقالات مچ پا و پا 

مقالات سیستم عصبی (cns & pns)

 

 

نقش فیزیوتراپی در ارتقای سلامت جامعه

سال‌ها قبل از میلاد مسیح دانشمندانی چون بقراط از روش‌هایی مانند ماساژ، گرما، سرما و آب درمانی برای درمان بیماران زمان خود استفاده می‌کردند. در جریان جنگ جهانی اول این روش‌های درمانی تحت عنوان فیزیوتراپی برای توانبخشی مجروحان و آسیب‌دیدگان جنگی به‌کار گرفته شدند و در سال 1921انجمن فیزیوتراپی در آمریکا تأسیس شد.

از حدود 50سال پیش نیز این رشته وارد کشور ما شد و به همت و تلاش پیشگامان و متخصصان آن گسترش و توسعه یافت. در روز دوم مرداد سال 1378به فیزیوتراپیست‌ها مجوز تأسیس مراکز فیزیوتراپی اعطا شد، روزی‌که به مناسبت استقلال حرفه‌ای فیزیوتراپیست‌ها، روز فیزیوتراپی نام گرفته است.

دکتر ابراهیم عباسی، متخصص فیزیوتراپی می‌گوید: فیزیوتراپی به معنی درمان بدن با روش‌های فیزیکی مثل گرما، سرما، الکتریسیته، نور، صوت، فشار و کشش است. علاوه بر تجهیزات و دستگاه‌هایی که تحت عنوان الکتروتراپی از آنها یاد می‌شود، از درمان‌های دستی و تمرینات و ورزش‌های مختلف نیز برای درمان استفاده می‌شود. هدف فیزیوتراپی این است که با استفاده از این روش‌ها، حداکثر توانایی افراد برای انجام حرکات و فعالیت‌های طبیعی زندگی به‌دست‌آید. به‌عبارت دیگر، تلاش بر این است که افراد جامعه دارای حرکت طبیعی و بدون درد باشند، چرا که حرکت، اساس زندگی است و شاخصه مهمی برای سنجش میزان سلامتی افراد محسوب می‌شود.

رشته فیزیوتراپی ازجمله رشته‌های علوم پزشکی است که با انواع متنوعی از بیماری‌ها سر و کار دارد. بیماری‌های مختلف ارتوپدی، رماتیسمی، مغز و اعصاب، تنفسی، قلب و عروق، اطفال و حتی برخی از بیماری‌های پوستی و زنان و زایمان با روش‌های فیزیوتراپی قابل درمان و پیشگیری هستند. فیزیوتراپیست‌ها به‌منظور درمان، ابتدا بیمار را مورد ارزیابی و معاینه قرار می‌دهند و پس از تشخیص بیماری و اختلالات ایجاد شده، برنامه و روش درمانی مناسب را طرح‌ریزی می‌کنند. در حوزه پیشگیری نیز متخصصین فیزیوتراپی با شناختی که از ساختار و عملکرد بدن دارند، نحوه صحیح انجام فعالیت‌های مختلف زندگی و شغلی و ورزش‌های مناسب را به افراد آموزش داده و با ارائه این آموزش‌ها و توصیه‌ها به ارتقای سلامت جامعه کمک می‌کنند.

امروزه با توسعه شهرنشینی، ماشینی‌شدن و تغییر سبک زندگی، اهمیت خدمات فیزیوتراپی بیش از گذشته احساس می‌شود. چاقی و کم‌تحرکی، قرارگیری در وضعیت‌های نامناسب بدنی و پشت‌میزنشینی‌های مکرر در استفاده از کامپیوتر همگی در افزایش شیوع انواع بیماری‌ها و اختلالات ساختار اسکلتی بدن انسان مثل کمردرد نقش دارند. بدون تردید در چنین شرایطی، رشته فیزیوتراپی نیاز و ضرورت انکارناپذیر سلامت جامعه امروزی است.

دکتر وحید صمدی، متخصص فیزیوتراپی می‌گوید: خوشبختانه کشور ما از نظر سطح دانش فیزیوتراپی و نحوه ارائه خدمات آن در جایگاه مطلوبی قرار دارد. در دوران جنگ تحمیلی، فیزیوتراپیست‌های کشورمان حقیقتاً نقش حیاتی و تأثیرگذاری در درمان و توانبخشی ‌مجروحین داشتند و حتی در حال حاضر نیز ارائه خدمات فیزیوتراپی به جانبازان و معلولان عزیز ادامه دارد. در چندین دانشگاه علوم پزشکی کشور در استان‌های مختلف فیزیوتراپیست‌هایی در مقاطع کارشناسی، کارشناسی‌ارشد و دکتری تخصصی، توسط اساتید برجسته و مجرب تربیت می‌شوند.

البته اخیراً با هدف ارتقای بیشتر دانش بالینی فیزیوتراپیست‌ها، دکتری حرفه‌ای فیزیوتراپی راه‌اندازی شده است. چاپ مقالات متعدد علمی، برگزاری سمینارها، همایش‌ها و کارگاه‌های آموزشی مختلف و متنوع ازجمله فعالیت‌های علمی متخصصین فیزیوتراپی است که از نظر کمی و کیفی از سطح مطلوبی برخوردار است. امروزه انواع خدمات فیزیوتراپی در بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، کلینیک‌های خصوصی، آسایشگاه‌ها و مراکز بهزیستی ارائه می‌شود.

از آنجا که فیزیوتراپی رشته‌ای است که با زمینه‌های تخصصی پزشکی مختلف ارتباط دارد لازم است که تعامل مناسب با پزشکان و متخصصان وجود داشته باشد. اگرچه در سال‌های اخیر این تعامل تا حد زیادی افزایش یافته است ولی به‌نظر می‌رسد که هنوز گاهی نسبت به اهمیت و نقش فیزیوتراپی به‌عنوان یک روش نگهدارنده، ایمن و مؤثر در درمان انواع بیماری‌ها کم‌توجهی می‌شود.

این در حالی است که این روش درمانی درصورت استفاده بجا می‌تواند با کاهش درد و طبیعی‌تر کردن حرکات و فعالیت‌های بیماران، کیفیت زندگی آنان را تا حد زیادی بهبود بخشد و حتی در مواردی بیماران از قرارگرفتن تحت برخی از اعمال جراحی یا مصرف بی‌رویه برخی از داروها بی‌نیاز می‌شوند. لذا ضروری است که آگاهی جامعه پزشکی و آشنایی افراد جامعه نسبت به نقش و جایگاه فیزیوتراپی، اهداف و روش‌های آن افزایش یابد. انتظار می‌رود در شرایطی که امکان بهبودی و درمان بسیاری از دردها، بیماری‌ها و ناتوانی‌های حرکتی با روش‌های فیزیوتراپی وجود دارد، بیماران از دریافت چنین خدماتی محروم نشوند. امید است که با بهره‌گیری مناسب از همه ظرفیت‌های رشته‌ها و تخصص‌های مختلف علوم پزشکی گام‌های مؤثری در جهت ارتقای سلامت جامعه و خدمت صادقانه به هموطنان عزیز برداشته شود.

منبع:همشهری آنلاین

موضوعات فیزیوتراپی

مقالات فیزیوتراپی 

مقالات استخوان شناسی

مقالات آناتومی اندام فوقانی

مقالات آناتومی اندام تحتانی

مقالات آناتومی ستون فقرات

مقالات حرکت شناسی (کینزیولوژی)

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

مقالات شکستگی استخوانها و جراحی های ارتوپدی

مقالات روماتولوژی (شامل اصطلاحات،اختلالات و بیماریهای روماتیسمی و روماتیسم خارج مفصلی)

مقاله های دستگاه عصبی مرکزی و محیطی (cns & pns)

مقالات سیستم عصبی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقالات سیستم تنفسی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقاله های سیستم حسی، درد و موضوعات آن

مقالات سیستم عروقی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مروری بر آناتومی سیستم عصبی، عضلانی و اسکلتی ازطریق تصاویر 

اخبار کنگره ها و سمینارهای فیزیوتراپی 

مهمترین اخبار دکترای حرفه ای فیزیوتراپی

مطالب و موضوعات متفرقه (مقالاتی درباره فشار خون، دیابت، بیوفیزیک، رادیولوژی،فیزیولوژی و تست خون، برخی از بیماری ها و...)

مقالات ورزش و تغذیه (شامل موضوعات تحرک و فعالیت بدنی،تغذیه صحیح،چاقی،اضافه وزن،کنترل وزن و غیروه)

مقالات قلب و عروق (شامل مفاهیم، اختلالات و مقاله های آموزشی)

مقالات رادیولوژی

طبقه بندی مطالب بر اساس ناحیه بدن

مقالات ستون فقرات

مقالات شانه

مقالات آرنج

مقالات مچ و انگشتان دست

مقالات لگن، مفصل هیپ و ناحیه ران

مقالات زانو

مقالات مچ پا و پا 

مقالات سیستم عصبی (cns & pns)

آنچه درباره فیزیوتراپی باید دانست

 

فیزیوتراپیست وحید صمدی در گفتگو با همشهری

 

پیشرفت و توسعه علوم و فناوری‌های مختلف اگر چه در ظاهر رفاه و آسایش بیشتری برای بشر به ارمغان آورده است

ولی به‌دنبال تغییرات چشمگیر در سبک زندگی، کم‌تحرکی و ترویج عادات و فعالیت‌های نامناسب بدنی، شیوع بعضی از بیماری‌های جسمی ازجمله بیماری‌ها و اختلالات اسکلتی- عضلانی نظیر پوکی استخوان، ضعف عضلانی و دردها و آسیب‌های مفصلی افزایش قابل توجهی داشته است البته بدیهی است که انتظار می‌رود به موازات گسترش همه علوم، دانش پزشکی نیز پیشرفت‌های محسوسی داشته باشد و درمان چنین بیماری‌ها و مشکلاتی با سهولت و اثربخشی بیشتری نسبت به گذشته انجام پذیرد و مسلماً در این راستا به‌کارگیری روش‌های نوین، غیرتهاجمی، کم‌هزینه و البته مؤثر در اولویت انتخاب قرار دارند.

نمونه‌ای از این روش‌های درمانی که به‌خصوص در سال‌های اخیر مورد توجه بیشتری قرار گرفته است، درمان‌های توانبخشی و فیزیوتراپی هستند. یکی از رشته‌های علوم پزشکی که در سه حوزه پیشگیری، درمان و توانبخشی به ایفای نقش می‌پردازد و از این نظر دارای اهمیت و تأثیر بسزایی در ارتقای سلامت جامعه است، رشته فیزیوتراپی است. فیزیوتراپی یا فیزیکال تراپی به‌معنای درمان بدن است که در آن از روش‌ها و تجهیزات فیزیکی به‌منظور درمان و توانمند کردن بیماران استفاده می‌شود. به‌عبارت دیگر، پدیده‌های فیزیکی مثل گرما، سرما، نور، صوت، جریان الکتریکی، مغناطیس، کشش، فشار جهت درمان به‌کار می‌روند. در مقابل روش‌هایی نظیر دارو درمانی و جراحی که همواره می‌توانند عوارض، مخاطرات و هزینه‌هایی برجای گذارند، فیزیوتراپی رشته‌ای کم عارضه، ایمن و نسبتاً ارزان محسوب می‌شود.

 

در زمینه تکنیک‌های فیزیوتراپی با دکتر وحید صمدی، متخصص فیزیوتراپی گفت‌وگو کرده‌ایم.

 

• انـواع درمـان‌های فیزیوتراپی چیست؟

به‌طور کلی درمان‌های فیزیوتراپی به سه دسته تقسیم‌ می‌‌شوند. دسته اول تحت عنوان الکتروتراپی شناخته می‌شوند که در آن دستگاه‌هایی مثل تحریک الکتریکی، امواج فراصوت و لیزر مورد استفاده قرار می‌گیرند. دسته‌دوم شامل تمرین درمانی و تجویز ورزش‌های خاص تقویتی، کششی و تعادلی هستند و دسته سوم، درمان‌های دستی مثل ماساژ و تکنیک‌های مختلف و متنوع هستند که توسط دستان فیزیوتراپیست اعمال می‌شوند.

• فیزیوتراپیست چه وظیفه‌ای برعهده دارد؟

متخصص فیزیوتراپی باید با ارزیابی و معاینه کامل بیمار به تشخیص صحیحی از نظر نوع اختلالات بدنی موجود و علل ایجاد آن برسد. سپس باید با توجه به یافته‌های حاصل از معاینه، شرایط بیمار و اهداف مورد نظر، یک برنامه درمانی مناسب را طرح ریزی کند که هر یک از سه روش درمانی ذکر‌شده می‌توانند در این برنامه قرار بگیرند البته معمولاً روند درمان چندین جلسه به طول می‌انجامد و ضمن ارزیابی‌های مجدد، براساس شرایط بعدی بیمار ممکن است این برنامه درمانی نیاز به تغییراتی داشته باشد.

از آنجایی که همواره پیشگیری مقدم بر درمان است، کارشناسان فیزیوتراپی به‌منظور جلوگیری از ایجاد، عود یا تشدید بیماری‌ها، چگونگی قرار گرفتن در وضعیت‌های مناسب بدنی و نحوه صحیح انجام فعالیت‌های مختلف زندگی را به افراد آموزش می‌دهند. به‌عنوان مثال برخی از افراد ممکن است مجبور باشند به‌مدت طولانی پشت میز بنشینند یا با رایانه کار کنند. در چنین شرایطی احتمال بروز برخی مشکلات و ناراحتی‌های اسکلتی و عضلاتی مثل گردن یا کمردرد یا صدمات مچ دست افزایش می‌یابد. برای پیشگیری از بروز چنین عوارضی لازم است که برخی دستورالعمل‌ها در مورد انتخاب صندلی و میز مناسب، نحوه نشستن و کار با رایانه، انجام متناوب برخی تمرینات و ورزش‌ها مورد توجه قرار گیرند.

• درمان چه بیماری‌هایی از طریق فیزیوتراپی انجام می‌شود؟

تقریبا فیزیوتراپی تنها رشته‌ای است که در درمان طیف وسیعی از بیماری‌ها و اختلالات دخالت دارد. انواع بیماری‌های ارتوپدی و روماتیسمی شامل دردها و صدمات استخوانی، مفصلی و عضلانی با فیزیوتراپی قابل درمان هستند. روش‌های فیزیوتراپی در توانبخشی بسیاری از بیماری‌های مغز و اعصاب مثل سکته یا فلج مغزی، ضایعه نخاعی، ام‌اس، پارکینسون و آسیب اعصاب محیطی و برخی بیماری‌های قلبی- تنفسی مؤثر هستند. درمان و توانبخشی انواع آسیب‌های ورزشی از طریق فیزیوتراپی انجام می‌شود. فیزیوتراپی بعد از جراحی‌ها نیز از بسیاری از عوارض و مشکلات مختلف مثل لخته شدن خون و خشکی‌عضلات جلوگیری می‌کند. امروزه برای کاهش عوارض برخی از بیماری‌های پوستی، سوختگی‌ها و حتی بیماری‌های زنان از فیزیوتراپی استفاده می‌شود.

• در فیزیوتراپی چه اهدافی دنبال می‌شوند؟

در رشته فیزیوتراپی اهداف مختلفی مورد توجه قرار می‌گیرند. کاهش درد، التهاب، تورم و خشکی مفصلی، حفظ و افزایش دامنه حرکتی مفاصل، رفع اسپاسم و گرفتگی عضلات، تقویت عضلانی، بهبود استقامت و تعادل و به‌طور کلی ارتقای عملکرد و کیفیت زندگی بیماران ازجمله اهداف روش‌های فیزیوتراپی هستند البته برای رسیدن به این اهداف لازم است که بیماران جلسات فیزیوتراپی را به‌طور منظم دنبال کنند و با انجام برخی تمرینات خاص و رعایت بعضی توصیه‌ها در درمان خود مشارکت داشته باشند.

• کشور ما از نظر دانش فیزیوتراپی در چه موقعیتی قرار دارد؟

در سال‌های اخیر رشته فیزیوتراپی در جهان رشد و تحول چشمگیری داشته است و خوشبختانه همگام با چنین تحولاتی، این دانش در کشور ما نیز با پیشرفت‌های قابل توجهی همراه بوده است. به جرأت می‌توان گفت که ما امروز از این نظر در سطح منطقه جایگاه نخست را دارا هستیم و حقیقتاً در سطح دنیا نیز از موقعیت برجسته و مناسبی برخورداریم. در حال حاضر، حدود پنج‌هزار فیزیوتراپیست در سراسر کشور در بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، مراکز بهزیستی و توانبخشی، میادین ورزشی و کلینیک‌های خصوصی به ارائه خدمات مشغولند. جای امیدواری است که امروزه تجهیزات و دستگاه‌های پیشرفته و مدرنی در اختیار فیزیوتراپیست‌ها قرار دارند و از تکنیک‌های به‌روز و مؤثری برای درمان انواعی از بیماری‌ها استفاده می‌شود. به‌طوری که در سایه این پیشرفت‌ها بسیاری از بیماری‌ها و مشکلاتی که در گذشته غیرقابل درمان به‌نظر می‌رسیدند یا نیاز به درمان‌های طولانی مدت و هزینه‌بر داشتند، امروزه به راحتی و به‌طور مؤثر توسط روش‌های فیزیوتراپی قابل درمان و معالجه هستند. همچنین این نوید را می‌توان داد که با اجرای طرح دکتری حرفه‌ای فیزیوتراپی و آموزش متخصصانی در این سطح، سهم فیزیوتراپی در ارتقای سلامت جامعه و خدمت رسانی بهتر به هموطنان عزیز پررنگ‌تر و برجسته‌تر خواهد شد.

• آیا می‌توان گفت فیزیوتراپی جایگزینی برای روش‌های درمانی تهاجمی و پرهزینه است؟

بله، رشته فیزیوتراپی به‌دلیل اینکه عمدتاً از عوامل فیزیکی موجود در طبیعت مثل گرما، سرما، نور و صوت استفاده می‌کند فاقد عوارض جانبی همراه با برخی درمان‌ها مثل مصرف دارو و مواد شیمیایی است البته در این تخصص علاوه بر الکتروتراپی و دستگاه‌های متداول، از تمرینات و تکنیک‌های دستی خاص نیز به‌منظور درمان بیماران استفاده می‌شود. متأسفانه باور عمومی این است که فیزیوتراپی مؤثر روشی است که در آن تنها از تجهیزات الکتروتراپی استفاده می‌شود و اهمیت تمرینات و روش‌های درمانی دستی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، درحالی‌که گاهی اوقات استفاده به‌جا و مناسب از این روش‌ها اثربخشی بیشتر و ماندگارتری دارد.

منبع:همشهری

 

مقالات فیزیوتراپی 

مقالات استخوان شناسی

مقالات آناتومی اندام فوقانی

مقالات آناتومی اندام تحتانی

مقالات آناتومی ستون فقرات

مقالات حرکت شناسی (کینزیولوژی)

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

مقالات شکستگی استخوانها و جراحی های ارتوپدی

مقالات روماتولوژی (شامل اصطلاحات،اختلالات و بیماریهای روماتیسمی و روماتیسم خارج مفصلی)

مقاله های دستگاه عصبی مرکزی و محیطی (cns & pns)

مقالات سیستم عصبی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقالات سیستم تنفسی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقاله های سیستم حسی، درد و موضوعات آن

مقالات سیستم عروقی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مروری بر آناتومی سیستم عصبی، عضلانی و اسکلتی ازطریق تصاویر 

اخبار کنگره ها و سمینارهای فیزیوتراپی 

مهمترین اخبار دکترای حرفه ای فیزیوتراپی

مطالب و موضوعات متفرقه (مقالاتی درباره فشار خون، دیابت، بیوفیزیک، رادیولوژی،فیزیولوژی و تست خون، برخی از بیماری ها و...)

مقالات ورزش و تغذیه (شامل موضوعات تحرک و فعالیت بدنی،تغذیه صحیح،چاقی،اضافه وزن،کنترل وزن و غیروه)

مقالات قلب و عروق (شامل مفاهیم، اختلالات و مقاله های آموزشی)

مقالات رادیولوژی