شریان کاروتید مشترک (Common carotid artery)

صفحه سرخرگ سبات (کاروتید) مشترک که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

دو سرخرگ سبات مشترک یا شریان کاروتید مشترک (به انگلیسی: Common carotid artery) راست و چپ وجود دارد که هر یک با ایجاد شاخه‌ای کوچکتر بنام سرخرگ سبات داخلی باعث خونرسانی به نواحی پیشین مغز می‌گردند.

محتویات

• ۱ منشاء
• ۲ انسداد سرخرگ سبات مشترک
• ۳ پانویس‌ها
• ۴ منابع

منشاء

مبدا سرخرگ‌های سبات مشترک راست و چپ یکسان نیست. سرخرگ سبات مشترک راست از سرخرگ بازویی سری ^[۱] یا بی نام (تنه براکیوسفالیک) منشعب می‌گردد. سرخرگ بازویی سری قطورترین شاخه قوس آئورت ^[۲] است که چهار الی پنج سانتیمتر قطر داشته و در پشت مفصل جناغی چنبری (استرنوکلاویکولار) راست به دو شاخه سرخرگ سبات مشترک راست و سرخرگ زیرترقوه‌ای ^[۳] راست تقسیم می‌گردد. سرخرگ سبات مشترک چپ و سرخرگ زیرترقوه‌ای چپ به طور مستقیم از قوس آئورت جدا می‌گردند. سرخرگ سبات مشترک چپ از ناحیه مفصل جناغی چنبری چپ به طرف گردن صعود می‌کند.

تصویر زیر:

سرخرگ‌های سبات مشترک راست و چپ در ناحیه گردن به دو شاخه انتهایی تقسیم می‌شوند:

• سرخرگ سبات داخلی که شاخه‌ای در گردن ندارد
• سرخرگ سبات خارجی

انسداد سرخرگ سبات مشترک

درصورت انسداد سرخرگ سبات مشترک، ممکن است تمام علایم و نشانه‌هایی که به هنگام انسداد سرخرگ سبات داخلی ایجاد می‌گردد، مشاهده شود ^[۴]. گاهی احتمال انسداد در قسمت مبدا سرخرگ سبات مشترک چپ، سرخرگ زیرترقوه‌ای چپ یا سرخرگ بازویی سری (براکیوسفالیک) وجود دارد که در این مورد می‌توان به بیماری بی نبض ^[۵] (آرتریت تاکایاسو) یا سندرم قوس آئورت ^[۶] اشاره کرد. در بیماری بدون نبض، انسداد سرخرگ‌های بزرگ جدا شده از آئورت رخ می‌دهد. درحقیقت، بیماری‌های التهابی قوس آئورت که منجربه انسداد آئورت و سرخرگ‌های اصلی آن می‌شوند، مشخص کننده این دسته از بیماری‌ها هستند ^[۷].

پانویس‌ها

1. ↑ Brachiocephalic artery
2. ↑ Aortic arch
3. ↑ Subclavian artery
4. ↑ انتظارى طاهر،محمد؛ بيناى مطلق،همايون؛زمانى،بابك
5. ↑ Pulseless disease
6. ↑ Aortic arch syndrome
7. ↑ ناصری، مهران و همکاران

منابع

• جامعی، سید بهنام الدین، نوری، فرید و همکاران. آناتومی کاربردی بالینی. ناشر: دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران
• الهی، بهرام. آناتومی تنه. انتشارات جیحون. چاپ دیبا
• ناصری، مهران و همکاران. بیماری های قلب و عروق (اصول طب داخلی هاریسون). چاپ گلشن. مرکز نشر اشارت
• انتظارى طاهر،محمد؛ بيناى مطلق،همايون؛زمانى،بابك. ترجمه: بيماريهاى اعصاب هاريسون. شركت نشر دانش‏امروز

منبع تصویر:ویکی پدیای انگلیسی -en.wikipedia

مطالب مرتبط

مقالات سیستم عروقی، بیماریها و اختلالات مربوطه

شریان مغزی خلفی (Posterior cerebral artery)

صفحه سرخرگ مغزی پشتی که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

سرخرگ مغزی پشتی یا شریان مغزی خلفی (به انگلیسی: Posterior cerebral artery) شاخه انتهایی سرخرگ قاعده‌ای [۱] است که حلقه ویلیس را کامل می‌کند. سرخرگ مغزی پشتی ازطریق سرخرگ ارتباطی پشتی به دستگاه سبات (کاروتید) [۲] پیوند می‌یابد. شاخه‌های سرخرگ سبات داخلی، دستگاه سبات را ایجاد می‌کنند که خونرسانی به قسمت پیشین مغز را برعهده دارند.

دو سرخرگ مغزی پشتی از نوک سرخرگ قاعده‌ای منشعب می‌گردند. سرخرگ مغزی پشتی در تغذیه خونی ناحیه بینایی [۳] و ساختارهای دیگر در راه بینایی [۴] نقش دارد [۵].

تصویر حلقه ویلیس و شریان مغزی خلفی:

محتویات

■۱ نواحی خونرسانی

■۲ جستارهای وابسته

■۳ پانویس‌ها
■۴ منابع

نواحی خونرسانی

سرخرگ مغزی پشتی دارای دو دسته انشعاب است که خود به شاخه‌های کوچکتر تقسیم می‌شوند [۵]:

■شاخه‌های قشری [۶] (کورتیکال)
■شاخه‌های مرکزی [۷]
شاخه‌های سرخرگ مغزی پشتی در خونرسانی به نواحی زیر نقش دارند:
■لوب پس سری (اکسیپیتال)
■لوب گیجگاهی (تمپورال)
■تالاموس
■مغز میانی (قسمت پایک‌های مغزی و کالیکولوس فوقانی)
■شبکه کوروئید بطن سوم
■قسمت مرکزی بطن‌های طرفی
■فورنیکس
جستارهای وابسته

■حلقه ویلیس

■سرخرگ ارتباطی پشتی
پانویس‌ها

1.↑ Basilar artery

2.↑ Carotid system
3.↑ Visual area
4.↑ Visual pathway
5.↑ ۵٫۰ ۵٫۱ Williams & Warwick. Gray's Anatomy
6.↑ Cortical branches
7.↑ Central branches

منابع

■نراقى،محمد على؛حاجى حسينى، داود.ترجمه: نوروآناتومى W.C. Wongck.انتشارات جعفرى.
■سلطان ‏زاده، اکبر.بیماریهای مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفری.شابک 1-03-6088-964
■بندرچی چمخاله،بیژن، فرجی،فردین.ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی.امینف.چاپ سوره.چاپ دوم.

■Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6

منبع تصویر:ویکی پدیای انگلیسی (Circle of willis)

 

 

مطالب مرتبط

مقالات سیستم عروقی، بیماریها و اختلالات مربوطه

شریان قاعده ای یا بازیلر (Basilar artery)

صفحه سرخرگ قاعده ای (شریان بازیلر) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

سرخرگ قاعده‌ای یا شریان بازیلر (به انگلیسی: Basilar artery) یکی از سرخرگ‌های مهم سر است که از پیوند دو سرخرگ مهره‌ای (ورتبرال) در کنار تحتانی پل مغزی ایجاد می‌گردد. به سرخرگ قاعده‌ای و دو سرخرگ مهره‌ای، دستگاه مهره ای-قاعده‌ای ^[۱] گفته می‌شود که بیشتر در خونرسانی به قسمت پشتی مغز به ویژه ساقه مغز و مخچه نقش دارند. سرخرگ قاعده‌ای در پایان در سطح مغز میانی به دو سرخرگ مغزی پشتی ^[۲] تقسیم می‌گردد که این دو سرخرگ در حلقه ویلیس شرکت می‌کنند.

تصویر  سیستم مهره ای-قاعده ای و سیستم کاروتید جهت خونرسانی به مغز در حلقه ویلیس (Circle of willis)

 

محتویات

[نهفتن]

• ۱ شاخه‌های سرخرگ قاعده‌ای
• ۲ انسداد سرخرگ قاعده‌ای
• ۳ جستارهای وابسته
• ۴ پانویس‌ها
• ۵ منابع

شاخه‌های سرخرگ قاعده‌ای

سرخرگ‌هایی که از سرخرگ قاعده‌ای منشعب می‌گردند عبارتنداز ^[۳]:

• شاخه‌های پل مغزی ^[۴]
• سرخرگ لابیرنتی ^[۵]
• سرخرگ مخچه‌ای تحتانی پیشین
• سرخرگ مخچه‌ای فوقانی
• سرخرگ مغزی پشتی

به طورکلی، شاخه‌های سرخرگ قاعده‌ای در خونرسانی به نواحی زیر نقش دارند ^[۶]:

• پل مغزی
• قسمت فوقانی بصل النخاع
• لابیرنت غشایی گوش داخلی
• مخچه و هسته‌های عمقی آن
• قسمتی از لوب پس سری
• قسمتی از لوب گیجگاهی
• بازوی خلفی کپسول داخلی
• بخشی از تالاموس
• مغز میانی
• شبکه کوروئید بطن سوم و قسمت مرکزی بطن‌های طرفی

خونرسانی قسمت‌هایی از نیمکره‌های مغزی درارتباط با دستگاه مهره ای-قاعده‌ای، مربوط به شاخه‌ای از سرخرگ قاعده‌ای بنام سرخرگ مغزی پشتی (خلفی) است.

انسداد سرخرگ قاعده‌ای

انسداد ناشی از ترومبوز در سرخرگ قاعده‌ای، وضعیتی خطرناک محسوب می‌شود که اغلب با ادامه حیات منافات دارد^[۷] . ترومبوز شریان قاعده‌ای معمولا قسمت ابتدایی یا پروگزیمال شریان را که در خونرسانی به ناحیه پل مغزی نقش دارد، درگیر می‌کند^[۷] . بخش‌هایی از ساقه مغز که به هنگام انسداد سرخرگ قاعده‌ای، بیشتر باعث ایجاد علایم می‌گردند عبارتنداز ^[۸]:

• راه هرمی (راه قشری نخاعی)
• راه قشری بصل النخاعی (قشری پیازی) که درارتباط با هسته‌ها ی اعصاب مغزی است
• پایک مخچه‌ای فوقانی
• پایک مخچه‌ای میانی
• راه اسپاینوتالامیک که بیشتر مربوط به فیبرهای درد و حرارت است
• هسته‌های اعصاب مغزی

به هنگام انسداد سرخرگ قاعده‌ای، آسیب‌ها معمولا در ساقه مغز دو طرفه‌است ^[۸]. درصورت انسداد در شاخه‌ها، ضایعه یک طرفه ساقه ایجاد می‌گردد. همچنین علایم با توجه به میزان انسداد سرخرگ قاعده‌ای و محل آن متفاوت است. به طورکلی، علایمی که ممکن است در اثر انسداد سرخرگ قاعده‌ای ایجاد گردند شامل:

• سرگیجه، استفراغ و نیستاگموس
• فلج چهار اندام (کوادری پلژی) یا فلج نیمه بدن (همی پلژی)
• فلج نگاه کردن و فلج حرکتی چشم، ناهنجاری‌های مردمکی و دوبینی
• اختلال تکلم (دیزآرتری)
• اغماء (کوما)
• آتاکسی
• اختلال حس درد و حرارت از تنه و اندام‌ها به علت ضایعه راه اسپاینوتالامیک
• ازبین رفتن حس وضعیت در اندام‌ها به علت آسیب نوار داخلی (لمنیسکوس مدیال)
• سندرم هورنر (افتادگی پلک، میوزیس و کاهش تعریق) به علت آسیب راه‌های سمپاتیک

جستارهای وابسته

• حلقه ویلیس
• سرخرگ مغزی پشتی

پانویس‌ها

1. ↑ Vertebrobasilar system
2. ↑ Posterior cerebral artery
3. ↑ Williams & Warwick. Gray's Anatomy
4. ↑ Pontine branches
5. ↑ Labyrinthine artery
6. ↑ نراقى،محمد على؛حاجى حسينى، داود
7. ↑ ^{۷٫۰ ۷٫۱} بندرچی چمخاله،بیژن، فرجی،فردین
8. ↑ ^{۸٫۰ ۸٫۱} انتظارى طاهر،محمد؛ بيناى مطلق،همايون؛زمانى،بابك

منابع

• میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.
• نراقى،محمد على؛حاجى حسينى، داود.ترجمه: نوروآناتومى W.C. Wongck.انتشارات جعفرى.
• برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.تحت نظارت:دکتر حسن عشایری.با همکاری:دکتر مسیب برزکار.چاپ فجر.
• بندرچی چمخاله،بیژن، فرجی،فردین.ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی.امینف.چاپ سوره.چاپ دوم.
• هوشمند ویژه، محمد. فرهنگ پزشکی انگلیسی-فارسی(دوجلدی). واژه نامه مصور دورلند. انتشارات کلمه.

• Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6

منبع تصویر:ویکی پدیای انگلیسی (Circle of willis)

شریان مهره ای (Vertebral artery)

صفحه سرخرگ مهره ای (شریان ورتبرال) که در سایت ویکی پدیا (Wikipedia) ایجاد کردم:

سرخرگ مهره‌ای یا شریان ورتبرال (به انگلیسی: Vertebral artery) از شریان‌های سر و گردن است که از سرخرگ زیرترقوه‌ای [۱]همان طرف منشعب می‌گردد. شریان زیرترقوه‌ای (سابکلاوین) چپ به طور مستقیم از قوس آئورت جدا می‌شود، ولی شریان زیرترقوه‌ای راست از سرخرگ بازویی سری [۲] (براکیوسفالیک)منشعب می‌گردد [۳].

شریان مهره‌ای از محل انشعاب خود به طرف بالا رفته، ازطریق سوراخ پس سری بزرگ (فورامن ماگنوم) وارد حفره جمجمه می‌گردد. دو شریان مهره‌ای در کنار تحتانی پل مغزی به یکدیگر می‌پیوندند و سرخرگ قاعده‌ای [۴] را به وجود می‌آورند [۳]. دو سرخرگ مغزی پشتی که از شریان قاعده‌ای منشعب می‌گردند، در حلقه ویلیس [۵]شرکت می‌کنند.

به دو سرخرگ مهره‌ای و قاعده‌ای (بازیلر)، دستگاه مهره‌ای قاعده‌ای [۶] گفته می‌شود که در خونرسانی به قسمت پشتی (خلفی) مغز نقش دارند (به ویژه مخچه، ساقه مغز و تالاموس). دستگاه سباتی [۷] وظیفه خونرسانی به نواحی پیشین مغر را برعهده دارد (به خصوص عقده‌های قاعده‌ای، کپسول داخلی و قسمت اعظم قشر مغز).

تصاویر ذیل:

 

 

 

 

محتویات

■۱ انشعاب‌های سرخرگ مهره‌ای

■۲ آناتومی کاربردی

■۳ جستارهای وابسته

■۴ پانویس‌ها

■۵ منابع

انشعاب‌های سرخرگ مهره‌ای

شاخه‌های شریان مهره‌ای به دو گروه تقسیم می‌گردند [۳]:
■شاخه‌های گردنی که عبارتنداز:

■■شاخه‌های نخاعی

■■شاخه‌های ماهیچه‌ای
■شاخه‌های جمجمه‌ای که عبارتنداز:
■■شاخه‌های مننژی

■■سرخرگ نخاعی پشتی جهت تغذیه عروقی ریشه‌های پشتی اعصاب نخاعی

■■سرخرگ نخاعی پیشین جهت خونرسانی به بصل النخاع و طناب نخاعی
■■سرخرگ مخچه‌ای تحتانی پشتی [۸]
■■سرخرگ‌های بصل النخاعی

آناتومی کاربردی

سرخرگ مخچه‌ای تحتانی پشتی (PICA)، بزرگترین شاخه سرخرگ مهره‌ای است که وظیفه خونرسانی به قسمت جانبی بصل النخاع، مخچه و همچنین شبکه کوروئید [۹] بطن چهارم را برعهده دارد [۳]. انسداد این شریان منجربه سندرم والنبرگ [۱۰] می‌گردد که نام دیگر آن، سندرم مدولری جانبی [۱۱] است.

جستارهای وابسته

■سرخرگ زیرترقوه‌ای

■سرخرگ قاعده‌ای

پانویس‌ها

1.↑ Subclavian artery
2.↑ Brachiocephalic, or Innominate artery
3.↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ Williams & Warwick. Gray's Anatomy
4.↑ Basilar artery
5.↑ Circle of willis
6.↑ Vertebrobasilar system
7.↑ Carotid system
8.↑ Posterior inferior cerebellar artery

9.↑ Choroid plexus

10.↑ Wallenberg's syndrome
11.↑ Lateral medullary syndrome
منابع
■سلطان‏زاده،اکبر.بیماریهای مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفری.شابک:۱-۰۳-۶۰۸۸-۹۶۴
■برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.تحت نظارت:دکتر حسن عشایری.با همکاری:دکتر مسیب برزکار.چاپ اول.بهار ۱۳۸۵.ISBN 964-06-7688-8
■بندرچی چمخاله،بیژن، فرجی،فردین.ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی.امینف.چاپ سوره.چاپ دوم.
■Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6

منبع تصویر:

ویکی پدیای انگلیسی -en.wikipedia

 http://rushthecourt.net/

ویکی پدیای انگلیسی (Circle of willis)

جریان خون شریانی مغز(Arterial circulation of the brain)

 

تغذیه عروقی مغز به طور کامل ازطریق دو شریان ذیل تامین می گردد:

-شریان کاروتید داخلی (internal carotid artery)

-شریان مهره ای یا ورتبرال (vertebral artery)

دو شریان ورتبرال در کنار تحتانی پل مغزی به هم می پیوندند و شریان قاعده ای یا بازیلر(basilar artery) را تشکیل می دهند.شریان های ورتبرال و بازیلر(vertebrobasilar arteries) با هم ساقه مغز و مخچه را مشروب می کنند.شریان بازیلر در پایان به دو شریان مغزی خلفی(posterior cerebral arteries)تقسیم می شود.

 

تصویر زیر جریان خون شریانی مغز و همچنین حلقه ویلیس(circle of willis) را نشان می دهد:

 

 

 

مهمترین شاخه های شریان کاروتید داخلی(internal carotid artery) عبارتنداز:

1-شریان افتالمیک یا چشمی(ophthalmic artery)

2-شریان ارتباطی خلفی(posterior communicating artery)

3-شریان کوروئیدال قدامی(anterior choroidal artery)

4-شریان مغزی قدامی(anterior cerebral artery)

5-شریان مغزی میانی(middle cerebral artery)

خون رسانی قسمت پیشین مغز ازطریق سیستم شریانی کاروتید صورت می گیرد که دوسوم جلویی بافت مغزی را مشروب می کند و سیستم گردش خون پسین مغز درارتباط با شریان های مهره ای-قاعده ای(ورتبروبازیلر)می باشد که یک سوم پشتی مغز را خون رسانی می کند.

در قسمت ذیل مهمترین شریان هایی که وظیفه تغذیه عروقی بافت های مغز را برعهده دارند با ذکر نواحی مربوطه بیان می گردد:

شریان مغزی قدامی(anterior cerebral artery):همانطور که در بالا گفته شد این شریان از کاروتید داخلی منشعب می شود که بیشتر خون رسانی لوب فرونتال(ناحیه پیشانی)را برعهده دارد.یکی از شاخه های مهم شریان مغزی قدامی(aca),شریان راجعه هوبنر(recurrent artery of heubner) یا شریان striate داخلی می باشد که به بخش پیشین هسته های پوتامن و کودیت عقده های قاعده ای و ناحیه قدامی کپسول داخلی خون می دهد.

شریان مغزی میانی(middle cerebral artery):همانند شریان مغزی قدامی از شریان کاروتید داخلی جدا می شود که البته بزرگترین شاخه پایانی کاروتید می باشد.شریان مغزی میانی(mca)بیشتر بخش های لوب پاریتال(آهیانه),قسمت وسیعی از لوب تمپورال(گیجگاهی),ناحیه ای از لوب فرونتال(پیشانی) و همچنین قطعه insula را مشروب می کند.شاخه عمقی این شریان که lenticulostriate artery نامیده می شود قسمت های زیادی از پوتامن,گلوبوس پالیدوس و ناحیه پشت کپسول داخلی را خون رسانی می کند.

شریان های ورتبروبازیلر(vertebrobasilar arteries):این دو شریان و انشعابات آنها نواحی بالایی نخاع, ساقه مغز و قسمت وسیعی از لوب اکسیپیتال(پس سری)مغز را تغذیه می کنند.شریان نخاعی قدامی یکی از شاخه های شریان ورتبرال است.از دیگر انشعابات مهم شریان ورتبرال که بزرگترین شاخه آن نیز محسوب می شود,شریان مخچه ای تحتانی خلفی یا pica می باشد.pica انشعاباتی به قسمت طرفی بصل النخاع,شبکه کوروئید بطن چهارم و مخچه می دهد.سندرم والنبرگ به دلیل انسداد pica ایجاد می شود.

دو شریان ورتبرال در کنار تحتانی پل مغزی به یک شریان بزرگتر بنام شریان بازیلر(basilar artery)تبدیل می گردند که شاخه های آن عبارتند از:

-شاخه های پل مغزی

-شریان مخچه ای تحتانی قدامی

-شریان گوش داخلی

-شریان مخچه ای فوقانی

-شریان مغزی پشتی(pca)

شریان مغزی پشتی بخش زیادی از لوب اکسیپیتال و قسمت هایی از لوب تمپورال و تالاموس را خون دهی می کند.

حلقه ویلیس در شکل زیر:

 

حلقه ویلیس چیست؟

حلقه ویلیس باعث ارتباط دستگاه سبات (کاروتید) با دستگاه مهره ای-قاعده‌ای می‌گردد. شاخه‌های سرخرگ سبات داخلی، دستگاه سبات را ایجاد می‌کند که در خونرسانی به مناطق پیشین مغز نقش دارد. دستگاه مهره ای-قاعده‌ای وظیفه خونرسانی به قسمت‌های پشتی مغز را برعهده دارد و از سرخرگ‌های مهره‌ای و قاعده‌ای تشکیل می‌گردد.

 

اجزای حلقه ویلیس عبارتنداز :

■سرخرگ‌های سبات داخلی راست و چپ
■سرخرگ‌های مغزی پیشین (انشعاباتی از سبات داخلی) راست و چپ
■سرخرگ ارتباطی پیشین که دو سرخرگ مغزی پیشین را به یکدیگر متصل می‌کند
■سرخرگ‌های ارتباطی پشتی (شاخه‌هایی از سبات داخلی) راست و چپ
■سرخرگ‌های مغزی پشتی راست و چپ. دو سرخرگ مغزی پشتی از سرخرگ قاعده‌ای منشعب می‌گردند.
سرخرگ ارتباطی پشتی که شاخه‌ای از سرخرگ سبات داخلی است، در حلقه ویلیس به سرخرگ پشتی مغزی همان طرف می‌پیوندد. بنابراین حلقه ویلیس از اتصال دستگاه سبات با دستگاه مهره ای-قاعده‌ای ایجاد می‌شود. سرخرگ‌های مغزی میانی و قاعده‌ای از اجزای این حلقه نیستند.

 

حلقه ویلیس و شریان های مهره ای (ورتبرال) در شکل زیر:

 

 

نویسنده: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ یا لینک آن مجاز می باشد

منابع (references)

- سلطان زاده، اكبر بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى.

-ميناگر، عليرضا؛ وثوق آزاد، ژاك ترجمه نوروآناتومى پايه و كاربردى
پرفسور فيتزجرالد. انتشارات دانش پژوه.

-آناتومی گری

-نراقى،محمد على؛حاجى حسينى، داود.ترجمه: نوروآناتومى W.C. Wongck.انتشارات جعفرى.
-ویکی‌پدیای انگلیسی 

مطالب مرتبط:

 سکته مغزی (stroke)

مرگ مغزی (brain death)

حالت نباتی پایدار (persistent vegetative state)

سندرم قفل شدگی (locked-in syndrome)

کما (coma)

اهمیت فیزیوتراپی در درمان بیماران سکته مغزی(cva)

فیزیوتراپی و کاربردهای آن

فیزیوتراپی و علم کنترل حرکت (physiotherapy & motor control)

 

طبقه بندی مطالب وبلاگ فیزیوتراپی

مقالات قلب و عروق (شامل مفاهیم، اختلالات و مقاله های آموزشی)

مقالات فیزیوتراپی 

مقالات استخوان شناسی

مقالات آناتومی اندام فوقانی

مقالات آناتومی اندام تحتانی

مقالات آناتومی ستون فقرات

مقالات حرکت شناسی (کینزیولوژی)

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

مقالات شکستگی استخوانها و جراحی های ارتوپدی

مقالات روماتولوژی (شامل اصطلاحات،اختلالات و بیماریهای روماتیسمی و روماتیسم خارج مفصلی)

مقاله های دستگاه عصبی مرکزی و محیطی (cns & pns)

مقالات سیستم عصبی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقالات سیستم تنفسی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقاله های سیستم حسی، درد و موضوعات آن

مقالات سیستم عروقی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مروری بر آناتومی سیستم عصبی، عضلانی و اسکلتی ازطریق تصاویر 

اخبار کنگره ها و سمینارهای فیزیوتراپی 

مهمترین اخبار دکترای حرفه ای فیزیوتراپی

مطالب و موضوعات متفرقه (مقالاتی درباره فشار خون، دیابت، بیوفیزیک، رادیولوژی،فیزیولوژی و تست خون، برخی از بیماری ها و...)